تحقق مرجعیت علمی در بافتار نسل ان اُم دانشگاهی

چکیده مقاله

دانشگاه‌ها، نهادهایی رسمی اجتماعی هستند که وظایف و کارکردهای متعددی برای آن‌ها از سوی صاحبنظران و سیاست‌گزاران بیان شده است و در این میان، مرجعیت علمی یکی از کارویژه‌های اساسی آن است. دانشگاه در گذر تاریخ، همسو با تحولات اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و اقتصادی، دچار تحول و دگردیسی نسلی شده‌اند که به نسل‌های دانشگاهی شناخته شده می‌شوند. نسل اول تا پنجم دانشگاه برگرفته از این تغییرات بوده است و در آینده نیز به تناسب تحولات جهانی و محلی دچار تغییر خواهند شد و نسل‌های دیگر نیز به وجود خواهد آمد. این پژوهش با بررسی نسل‌های دانشگاهی و نقد کاستی‌های آن‌ها و عدم پاسخگویی به مسائل و نیازهای جوامع مختلف در ادوار مختلف و ارائه طرح دانشگاه نسل ان-اُم (نسل دانشگاه فرانسلی) به‌عنوان طرحی نو برای همه مکان‌ها و زمان‌ها پرداخته است. این طرح علاوه بر پوشش نارسایی‌های نسل‌های رایج دانشگاهی، رویکردی زاینده و فزاینده برای کارکردهای نظام دانشگاهی در پی خواهد داشت. دانشگاه حکمت‌بنیان با الهام از اندیشه‌های ناب اسلامی و فلسفه سیاسی اسلام و نظام تربیت محور انقلاب اسلامی، الگویی است که به ایده دانشگاه فرانسلی نزدیک است. در این رویکرد دانش نظری، عملی و فنی با هم در ‌آمیخته می‌شود تا افزون بر پاسخگویی به نیازها و مسائل فردی، اجتماعی، منطقه‌ای و بین‌المللی بشریت، کارکرد کشف و شناخت حقیقت و تعالی انسان را هم داشته باشد. از این‌رو می‌توان گفت، نظام دانشگاهی فرانسلی با تاکید بر رویکرد حکمت بنیان، می‌تواند الگویی مناسب و جهان‌شمول برای تمامی نظام‌های آموزش عالی باشد که در تشخیص و فهم رویدادها، جریان‌ها، نیازها و مسائل فردی، سازمانی، اجتماعی، و بین‌المللی بشریت و ارائه‌ راه‌حل‌های ممکن برای این مسائل تواناست. نتایج این پژوهش، نشان از آن داشت که مرجعیت علمی در قالب نسل‌های مرسوم دانشگاهی، قابلیت تحقق واقعی نخواهد داشت؛ بلکه در بستر حکمت بنیانی و توجه به رسالت اصلی دانشگاه می‌توان انتظار داشت که نظام دانشگاهی به عنوان مرجع اصلی علم در جامعه شناخته شود.