الگوی تضمین کیفیت آماده‌سازی دانشجومعلمان در نظام تربیت معلم ایران

چکیده مقاله

هدف این پژوهش، ارائه الگوی تضمین کیفیت آماده‌‏سازی دانشجو- معلمان در نظام تربیت معلم بود. برای این منظور، از روش پژوهش آمیخته اکتشافی متوالی استفاده شد. در بخش کیفی از رویکرد نظریه برخاسته از داده‌ ها استفاده شد. با کاربرد روش نمونه گیری هدفمند، 28 نفر از افرادی که با هدف پژوهش همخوانی بیشتری داشتند انتخاب شدند و مصاحبه نیمه ساختاریافته با آنان صورت گرفت. با کاربرد شیوه تحلیل مضمون، در بخش اول 20 مولفه اصلی تضمین کیفیت استخراج شدند که عبارت بودند از: سیمای معلمی، جذب دانشجو، سیستم تربیت، مدیران، اعضای هیئت علمی، کارکنان، ساختار، فرهنگ سازمانی، نظارت و ارزیابی سیستم، قوانین و مقررات، برنامه رسمی، برنامه غیررسمی، برنامه کارورزی، فرایند مربیگری، فرایند آموزش، فرایند ارزشیابی، تسهیل گرهای یادگیری، مربیگری نومعلمی، سنجش پیامدهای یادگیری و حمایت حرفه ای نومعلمان. به‌ منظور اعتباربخشی به الگوی تضمین کیفیت، از دو روش کمی (پرسشنامه) و کیفی (تشکیل گروه کانونی) بهره گرفته شد و الگو به‌ صورت مفروض ارائه شد. در بخش کمی، با بهره گیری از روش نمونه گیری خوشه‌ ای تصادفی 745 نفر از اعضای هیئت علمی، مدیران عالی و میانی و دانشجویان انتخاب شدند. با توجه به مولفه ها و زیرمولفه‌ ها، پرسشنام‌ه ای مشتمل بر 159 گویه تدوین شد که پایایی آن با اجرای مقدماتی و به روش آلفای کرونباخ 0/94 به‌ دست آمد. تحلیل عاملی مرتبه دوم حاکی از آن بود که زیرمولفه‏‌های هر یک از مولفه ها به طور معناداری مولفه‌ ها را پیش‌ بینی می کنند و الگوی ارائه شده از اعتبار لازم برای هدف پژوهش برخوردار است.