آسیب‌شناسی فرایندهای جذب و انتخاب معلم در آموزش و پرورش و ارائه توصیه‌های سیاستی برای بهینه‌سازی آن

چکیده مقاله

نظام تربیت معلم به عنوان یکی از زیرنظام‌های آموزش و پرورش، مانند هر سیستم دیگری متشکل از سه جزء اصلی درونداد، فرایند، و برونداد است که هر یک، نقش موثر و سازنده‌ای در تداوم و پیشرفت این نظام دارند. هدف این پژوهش، آسیب‌شناسی فرایند جذب و انتخاب معلم و ارایه توصیه‌های سیاستی برای بهینه‌سازی آن بود که با استفاده از روش پژوهش کیفی پایه انجام گرفت. مصاحبه های نیمه ساختاریافته به عنوان ابزار اصلی گردآوری اطلاعات استفاده شد. با کاربست روش نمونه‌گیری هدفمند، 15 نفر از خبرگان دانشگاهی، متخصصان و مدیران حوزه منابع انسانی و تربیت معلم و 4 نفر از دانشجو معلمان برگزیده، تا رسیدن به حد اشباع نظری در گردآوری داده‌ها، در پژوهش شرکت کردند. با تکیه بر پیشینه پژوهش و تجربیات زیسته، سوالات اساسی مصاحبه تهیه و در نهایت با نظر متخصصان، روایی آن تایید شد. پس از تهیه و ارسال پروتکل مصاحبه برای مشارکت‌کنندگان، مصاحبه‌ها انجام گرفت. یافته‌های پژوهش نشان دادند، شش نارسایی سیاستگذاری-نهادی، شناختی-نگرشی، آینده ‏نگرانه، اجرایی، قانونی و رویکردی-روشی در زمینه جذب و انتخاب معلم وجود دارد. پس از تشکیل گروه کانونی، توصیه های سیاستی متناسب با این نارسایی ها در چهار دسته توصیه های معطوف به حوزه نظرورزی، سیاست‌گذاری و مدیریت میان‌بخشی، مدیریت میانی و برنامه‌ریزی، و مدیریت اجرایی ارائه شد. نتایج این پژوهش دلالت هایی از منظر نظری، روش شناختی و اجرا برای سیاستگزاران و مجریان تربیت معلم دارد.