ارائه الگوی پویایی مدرسه در مدارس دوره متوسطه اول و دوم

چکیده مقاله

هدف از انجام این پژوهش، بررسی نقش مثبت‌اندیشی، اعتماد رابطه‌ای، انگیزش و هدف‌گذاری بر پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان بود. پژوهش به شیوة کمّی و از نوع همبستگی انجام شد. جامعة آماری پژوهش شامل کلیة دانش‌آموزان مقطع دبیرستان دورة اول و دوم منطقة 8 شهر تهران بود که حجم آن 12123 نفر اعلام شده بود. با بهره‌گیری از شیوة نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای و بر اساس فرمول کوکران، 375 نفر برآورد شد؛ اما به دلیل اطمینان از بازگشت پرسش‌نامه‌ها، درنهایت 423 نفر به سؤالات پاسخ دادند. برای گردآوری داده‌ها، پرسش‌نامة مثبت‌اندیشی اینگرام و ویسنیکی (۱۹۸۸)، پرسش‌نامة هدف‌گرایی تحصیلی بوفارد (1998)، مقیاس خودگزارشی انگیزش درونی و بیرونی هارتر (1980) و پرسش‌نامة اعتماد رابطه‌ای هوی (2004) و میانگین نمرات دانش‌آموزان استفاده شد. نتایج به‌دست‌آمده با استفاده از تحلیل مسیر نشان داد با توجه به شاخص‌های نیکویی برازش، الگوی تدوین‌شده از برازش مطلوبی بهره‌مند است. در تأثیرات مستقیم، هدف‌گذاری بر انگیزش تحصیلی، اعتماد رابطه‌ای بر انگیزش تحصیلی و مثبت‌اندیشی، مثبت‌اندیشی بر هدف‌گذاری و انگیزش تحصیلی، انگیزش تحصیلی بر پیشرفت تحصیلی مؤثر است. همچنین در زمینة تأثیرات غیرمستقیم، می‌توان گفت 86/0 از مقدار انگیزش تحصیلی از طریق سه متغیر مثبت‌اندیشی، هدف‌گذاری و اعتماد رابطه‌ای پیش‌بینی‌پذیر است. همچنین در متغیر پیشرفت تحصیلی، 91/0 از واریانس آن از طریق متغیرهای انگیزش تحصیلی، مثبت‌اندیشی، هدف‌گذاری و اعتماد رابطه‌ای پیش‌بینی‌پذیر است. بر اساس نتایج، مشخص شد که عوامل درون‌مدرسه‌ای نقش مهمی در پویایی مدرسه دارند و برای پیاده‌سازی این متغیرها، مدرسه باید برنامه‌ریزی لازم انجام دهد.