تدوين الگوي توسعه‌ي‌حرفه‌اي معلمان چند پايه مبتني بر نظريه داده بنياد

چکیده مقاله

هدف پژوهش حاضر تدوين الگوي مناسب براي توسعه‌ي‌حرفه‌اي معلمان چند پايه بود. اين پژوهش از نوع پژوهش‌هاي كيفي بود كه با استفاده از روش نظريه داده بنياد انجام شد .مشاركت كنندگان بالقوه پژوهش كارشناسان و معلمان چند پايه بودند كه 20 نفر از آنها به شيوه نمونه‌گيري هدفمند مبتني بر معيار انتخاب شدند. براي گردآوري داده‏ ها از مصاحبه نيمه ‏ساختار‌يافته استفاده شد. جمع آوري داده‌ها تا رسيدن به مرحله اشباع نظري ادامه يافت. كيفيت يا اعتبار پژوهش با روش‌هاي درگيري طولاني مدت و مشاهده مداوم، بررسي توسط اعضا و زاويه بندي روش شناختي رعايت گرديد. جهت تجزيه‌وتحليل داده ها از كد گذاري سه مرحله ‏اي باز، محوري و انتخابي استفاده شد. طي مراحل سه گانه تحليل داده ها 371 كد باز و 25 كد محوري و 6 كد انتخابي حاصل و در قالب ابعاد شش گانه مدل پارادايمي شامل شرايط علي (فعاليت‌ها و برنامه‌هاي توسعه حرفه‌اي معلمان چندپايه و كمبود منابع مالي)، پديده محوري «توسعه حرفه‌اي معلمان چندپايه» (شايستگي آموزشي، شايستگي‏ هاي روان‏شناختي، شايستگي مديريتي، شايستگي اخلاقي و شايستگي اجتماعي)، راهبردها (سياست‌گذاري و تدوين قوانين حمايتي از معلمان چندپايه، برنامه‌هاي توانمندسازي و دانش افزايي معلمان چندپايه، تدوين محتواي آموزشي مناسب و در دسترس، افزايش بودجه و ارائه خدمات رفاهي و پشتيباني سخت افزاري و نرم افزاري از مدارس چندپايه)، شرايط زمينه‌اي (بعد فرهنگي، بعد اجتماعي، بعد اقتصادي، بعد تاريخي و بعد سياسي)، شرايط محيطي مداخله‌گر(ضعف بنيه علمي معلمان، عدم ‏برخورداري از حمايت سازماني لازم، محروميت روستا، مشكلات ناشي ازدورافتادگي مناطق محروم و عوامل ساختاري) و پيامدها (پيامدهاي توسعه حرفه‌اي برمعلمان، پيامدهاي توسعه حرفه‌اي معلمان بر دانش‌آموزان و پيامدهاي توسعه حرفه‌اي معلمان بر جامعه) جاي گرفتند. يكپارچه‌سازي كد ها بر مبناي روابط موجود بين آن‌ها حول محور توسعه حرفه‌اي معلمان چندپايه در فعاليت‌هاي حرفه‌اي، شكل‌دهنده مدل پارادايمي است كه توسعه حرفه‌اي معلمان چندپايه را منعكس مي كند. نتايج نشان داد توسعه حرفه‌اي معلمان چندپايه فرايندي پيچيده و چند‌ وجهي بوده و نيازمند سياست‌گذاري‌هاي كلان، جامع‌نگر و تخصصي است. اتخاذ سياست‌ها و برنامه‌ريزي‌هاي صحيح مي تواند چشم‌انداز روشن و اميد‌بخشي را در جهت نيل به هدف مطلوب توسعه عدالت آموزشي در مناطق محروم در پي داشته باشد.