واكاوي نگرۀ بازنشستگان از معاني و شاخصه‌هاي معناداري و معنازدايي زندگي

چکیده مقاله

پرسش از معنا و هدف زندگي، از پُردغدغه‌ترين مسائل عصر حاضر است و به باور بسياري از نظريه‌پردازان، يافتن معناي زندگي از مهم‌ترين نيازهاي انسان امروز به شمار مي‌رود. اين امر از منظر بازنشستگان‌ كه هم داراي علم و هم داراي تجربۀ زيسته هستند، مهم جلوه‌گر مي‌شود. هدف پژوهش حاضر، فهم معناي زندگي، شاخصه‌هاي معناداري و معنازدايي زندگي در بين بازنشستگان استان كردستان در سال 1402 است. براي دست‌يابي به اين هدف، از پارادايم تفسيري، روش‌شناسي كيفي و روش پديدارشناسي توصيفي بهره بُرده شد. ميدان پژوهش، شامل بازنشستگان ادارات استان كردستان بود كه افراد واجدشرايط بر اساس ملاك‌هاي مشخصي از اداره‌هاي آموزش‌وپرورش، برق، بهزيستي و تامين اجتماعي، تعداد 24 بازنشسته به روش نمونه‌گيري هدفمند به‌عنوان نمونه انتخاب شدند و با معيار اشباع نظري مورد مصاحبۀ عميق نيمه‌ساختاريافته قرار گرفتند. يافته‌ها در سه تم دسته‌بندي شد: در تم اول كه در مورد تبيين معناي زندگي است، دو تم اصلي (شرط معناداري زندگي و هدف از داشتن معناي زندگي) حاصل شد. تم دوم، در مورد شاخصه‌هاي معناي زندگي و شامل يك تم اصلي (عوامل معناساز در زندگي) بود. تم سوم نيز عوامل معنازداي زندگي شامل دو تم اصلي (عوامل اجتماعي و عوامل ذهني) را مدنظر قرار داد. بر پايۀ نتايج، اغلب بازنشستگاني كه زندگي را بامعنا مي‌دانند و براي زندگي‌شان هدفي دارند، زندگي برايشان لذت‌بخش‌تر است و از زندگي خود تقريباً راضي هستند؛ ولي افرادي كه از زندگي‌شان راضي نيستند و درنتيجه براي آن تلاش چنداني ندارند، اكثراً زندگي را بي‌معنا جلوه مي‌دهند. ازاين‌روست كه براي معناداركردن زندگي و لذت‌بردن از آن، تلاش و هدف در كنار هم بسيار موثر خواهد بود._x000D_