ارتقاء سرمايه روان‌ شناختي دانش ‌آموزان از طريق توانمندسازي يادگيري (تجارب زيسته مديران مدارس)

چکیده مقاله

سرمايه روان‌ شناختي از طريق مداخله‌هاي آموزشي قابل ارتقا است كه ارتقا آن از طريق توانمندسازي يادگيري كمتر مورد توجه بوده است. هدف اين پژوهش، تبيين تجارب زيسته مديران مدارس از ارتقا سرمايه روان‌شناختي دانش‌آموزان دختر دبيرستاني از طريق توانمندسازي يادگيري بوده است. اين مطالعه مبتني بر رويكرد كيفي و به روش پديدارشناسي از نوع توصيفي، با مطالعه 23 نفر مشاركت‌كننده از ميان مديران مدارس متوسطه دخترانه دوره دوم متوسطه شهر تبريز در سال تحصيلي 1402-1401 انجام شده است. براي نمونه‌گيري از روش نمونه‌گيري هدفمند استفاده شده و تا رسيدن به اشباع نظري، با 23 مصاحبه فردي نيمه ساختاريافته انجام شده است. تحليل داده‌ها بر اساس راهبرد هفت مرحله‌اي كُلايزي صورت‌ پذيرفت. يافته‌ها نشان مي‌دهد كه تجربه زيسته مديران از ارتقا سرمايه روان‌شناختي دانش‌آموزان دختر دبيرستاني از طريق توانمندسازي يادگيري در 3 مضمون و 23 زيرمضمون شامل: ارتقاء مهارت‌ها (خودباوري، عزت‌نفس، خود توسعه‌اي، خودرهبري، خودتنظيمي، خودارزيابي، جذب بازخورد، مهارت مطالعه، مهارت‌هاي زندگي)، ارتقاء آگاهي و جوّ حمايتي يادگيري (مشاوره، آموزش‌هاي روان‌شناختي، فرصت تعاملات بين فردي در كلاس درس، جوّ مثبت كلاس درس، يادگيري مستقل، بهبود كيفيت يادگيري، فرآيند يادگيري مبتني بر نياز، هم‌افزايي در يادگيري، يادگيري معني‌دار)، مشاركت دهي در كلاس و مدرسه (مشاركت در مديريت كلاس درس، مشاركت در مديريت مدرسه، يادگيري تيمي، نوآوري تيمي، فعاليت‌هاي جمعي) قابل دسته‌بندي است. مي‌توان نتيجه گرفت كه توانمندسازي يادگيري از طريق ايجاد مدل‌هاي مثبت شناختي در دانش‌آموزان، ارتقا سرمايه روان‌شناختي آنان را فراهم مي‌نمايد.