طراحي و اعتباريابي چارچوب سواد فرهنگي معلمان دورۀ ابتدايي

چکیده مقاله

پژوهش پيش رو با هدف طراحي و اعتباريابي چارچوب سواد فرهنگي معلمان دورۀ ابتدايي و با رويكرد آميخته از نوع اكتشافي متوالي انجام شد. در بخش كيفي، از روش تحليل مضمون استفاده شد. مشاركت‌كنندگان بالقوۀ بخش كيفي متخصصان دانشگاهي در سال تحصيلي 1399 بودند كه از ميان آن‌ها يازده نفر به شيوۀ هدفمند از نوع گلوله‌برفي انتخاب شدند. اصالت و صحت داده‌ها در بخش كيفي با زاويه‌بندي تحليلي و بررسي قابليت اعتمادپذيري داده‌هاي پژوهش تامين شد و براي تحليل داده‌هاي كيفي از روش تحليل مضمون استفاده شد. در بخش كمّي، روش توصيفي از نوع پيمايشي به كار گرفته شد و از تحليل عامل تاييدي براي روايي و از ضريب آلفاي كرونباخ براي تاييد پايايي استفاده شد. يافته‌هاي بخش كيفي شامل 1020 گزارۀ مفهومي اوّليه، 3 مولفۀ اصلي، 10 ملاك و 85 نشانگر بود كه با ترسيم روابط بين آن‌ها، چارچوب مفهومي سواد فرهنگي معلمان شكل گرفت. در پايان بخش كيفي، براساس چارچوب اوّليۀ حاصل از اين بخش، پرسشنامه‌اي در خصوص ارتباط و تناسب اجزاي چارچوب تنظيم شد و در اختيار 200 نفر از معلمان دورۀ ابتدايي ناحيۀ يك شهر شيراز قرار گرفت. تحليل عامل تاييدي بر داده‌هاي بخش كمّي چارچوب پيشنهادي برآمده از يافته‌هاي بخش كيفي را تاييد كرد. از اين چارچوب مي‌توان در سنجش سواد فرهنگي و نيز طراحي برنامه‌هاي توسعۀ حرفه‌اي معلمان دورۀ ابتدايي بهره گرفت.