طراحی و اعتباریابی مقیاس عوامل موثر در شکل گیری برنامه های درسی پوچ پنهان در دانشگاه فرهنگیان

چکیده مقاله

این مقاله با هدف طراحی و اعتبار یابی مقیاسی در زمینه علل ایجاد برنامه های درسی پوچ پنهان در رشته کارشناسی آموزش ابتدایی دانشگاه فرهنگیان انجام شد. رویکرد پژوهش که در سال 1400-1401 انجام شد، ترکیبی و با استفاده از طرح اکتشافی متوالی مدل ابزار سازی و طی دوگام بود. در گام اول ابزار مصاحبه نیمه ساختاریافته و درگام دوم پرسشنامه طراحی‌شده مورد استفاده قرار گرفت. جامعه پژوهش 1526 نومعلم دانش‌آموخته دانشگاه فرهنگیان در استان خراسان رضوی طی دو سال 1395 و 1400 بودند. نمونه موردنظر در گام اول به روش هدفمند و با معیار اشباع نظری یعنی 33 مصاحبه به پایان رسید. فرایند تجزیه‌وتحلیل داده‌های حاصل نیز با روش تحلیل محتوای کیفی انجام شد. نمونه پژوهش در گام دوم 490 نفر از نومعلمان بودند که براساس جدول مورگان و با روش تصادفی طبقه‌ای انتخاب شدند. برای تحلیل داده‌های پرسشنامه نیز از روش تحلیل عاملی مبتنی بر مدل معادلات ساختاری استفاده شد. یافته‌ها نشان داد که پرسشنامه طراحی‌شده دارای روایی و پایایی مناسبی هست. همچنین سه مولفه شایستگی‌ها و صلاحیت‌های اساتید، ضعف در محتوای آموزشی دروس و سرفصل و ضعف در بودجه‌بندی زمانی، دارای بیشترین توان پیش‌بینی در زمینه ایجاد برنامه‌های درسی پوچ پنهان در دانشگاه فرهنگیان هستند. نتایج بیانگر آن بود که مقیاس طراحی‌شده در این پژوهش، می‌تواند ابزار مناسبی برای تعیین میزان عوامل موثر در شکل‌گیری برنامه‌های درسی پوچ پنهان در دانشگاه فرهنگیان باشد.