بررسي تطبيقي گفتمان ديني در آثار هوشنگ گلشيري و بدرشاكر السياب

چکیده مقاله

دين به‌عنوان نهادي كه جهت تعالي، كمال و سعادت انسان در همه ادوار تاريخ نقش برجسته‌اي ايفا كرده است؛ در مكاتب مختلف بشري به اشكال گوناگون، مورد داوري قرار گرفته است. ماركسيست‌ها با توجه به اصل ماده‌گرايي، در پي نفي يا محدود كردن نقش دين به زندگي فردي برآمده‌اند. هوشنگ گلشيري به‌عنوان نويسنده نامدار توده­اي مكتب اصفهان و بدر شاكر السياب  شاعر معاصر عراقي منسوب به انديشه ماركسيسم، دين و گفتمان ديني را به منصه داوري گذاشته ­اند پژوهش حاضر با تكيه بر روش توصيفي تحليلي و كمك گرفتن از مباني مكتب آمريكايي ادبيات تطبيقي، در پي بررسي و نقد گفتمان ديني آثار هوشنگ گلشيري و بدر شاكر السياب  از منظر دروني است. نتيجه پژوهش بيانگر اين است كه گلشيري برغم كاركردهاي فراوان دين، تحت تاثير انديشه‌هاي ماركسيستي بوده تبعيت از مدل روشنفكري متداول و منافي دين و كاركردهاي دين را به تسكين آلام و رنج‌هاي توده‌ها تقليل داده است. كما اينكه ، السياب سعي كرده تا از دين به عنوان يك عامل بازدارنده در برابر بحران‌هاي هويتي، تضاد شخصيتي و برپايي نهضت­ هاي ضد استعماري استفاده كند.