واكاوي شاخصه‌هاي پوچ‌زدايي از برنامه‌هاي درسي در راستاي غني‌سازي محتواي كتاب‎هاي درسي دانشگاه فرهنگيان

چکیده مقاله

هدف پژوهش حاضر شناسايي مولفه‌هاي پوچ‌زدايي از برنامه‌هاي درسي رشتۀ آموزش ابتدايي در راستاي غني‌سازي كتب دانشگاهي دانشجو‌‌معلمان در دانشگاه فرهنگيان بود. روش پژوهش تحليل محتواي كيفي با استفاده از تكنيك تحليل مضمون بود. مشاركت‌كنندگان اساتيد و دانشجويان دانشگاه فرهنگيان استان آذربايجان غربي در سال تحصيلي 14001401 بوده است كه 23 نفر از آنان به صورت نمونه‌گيري هدفمند از نوع مطلوب مورد مصاحبه قرار گرفتند. مصاحبه ها از نوع نيمه‌ساختارمند بوده و نمونه‌گيري تا اشباع داده‌ها ادامه يافت. براي اعتبارسنجي يافته‌ها از درگيري طولاني مدت، تحليل موارد منفي، حسابرسي پژوهش و توصيف غني داده‌ها استفاده شد. داده‌هاي به‌دست‌آمده با استفاده از فرايند 3 مرحله‌اي تركيبي متشكل از روش كينگ و هاروكس (2010)، براون وكلارك (2006) و آترايد‌‌استرلينگ (2001) مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. يافته‌ها نشان داد 8 مولفۀ رويكرد سازماني، كنش ‌آموزشي، خودانگاره‌معلمي، سطح‌شناسي برنامۀ ‌درسي، سنتزگرايي، كارآفريني، كاوشگري شناختي و خودتعيين‌گري مضامين فراگيري هستند كه با 25 مضمون سازمان‌دهنده و 175 مضمون پايه در جهت حذف يا كاهش روند پوچ‌گرايي برنامه‌هاي درسي دانشگاهي موثرند. در نتيجه با شناسايي عوامل موثر بر روند پوچ‌زدايي برنامه‌هاي درسي و برنامه‌ريزي براي رفع يا كاهش اثرگذاري آن، بسترهاي غني‌سازي مادي و معنوي كتب درسي را فراهم آورد تا تجارب آموزشي و پژوهشي دانشجو‌‌معلمان ارتقا يابد..