حقوق و وظايف زن درسوره‌ي نساء و استنباط نقش‌هاي تربيتي آن‌ها

چکیده مقاله

مبحث حقوق و وظايف زنان، به عنوان دو مبحث جدي و به هم پيوسته، جايگاه ويژه‌اي دارد. اين امر، از ابعاد: تربيتي، اجتماعي، حقوقي، روان‌شناسي، تاريخي و سياسي، همواره مورد توجه اديان و مذاهب مختلف بوده است. نگرش اديان به اين موضوع، نگرشي تاريخي و متفاوت است. در اين ميان، قرآن در جاهاي مختلف و البته به شيوه‌هاي مختلف، به تبيين ابعادي از اين مسئله پرداخته است.ابعادي كه هريك به تنهايي مهم است. بعد تربيتي اما، كمتر مورد توجه مفسرين و متخصصين بوده است. از اين‌رو، پژوهش حاضر، با هدف پاسخ به اين سوال كه از منظر تربيتي جايگاه حقوق و وظايف زن در قرآن را چگونه مي‌توان تبيين نمود، صورت گرفت. براي دست‌يابي به اين هدف، از روش پژوهش‌هاي توصيفي- تحليلي و استنباطي، بهره گرفته شد. اين امر در دو گام اصلي و چند مرحله صورت پذيرفت: در گام نخست: سوره نساء و ترجمه‌ي آن چندين بار مطالعه‌ شد. در مرحله‌ي دوم، موضوع‌هاي خاص هر آيه، احصاء و حدود (118) موضوع در كل (176) آيه سوره بيان گرديد.در مرحله‌ي دوم، مختصات واژه‌گان حوزه زنان در اين سوره (كلمه، شماره آيه و تعداد تكرار)، در 134مورد احصاء شد. درگام دوم: استنباط دلالت‌هاي تربيتي از 32 آيه مرتبط با حوزه زنان در85 مورد صورت گرفت و58 استنباط تربيتي حاصل آمد كه در 7 موضوع: عقلاني، اخلاقي، ديني، اجتماعي، اقتصادي، فقهي/ حقوقي، تربيتي، طبقه‌بندي شدند. كاربست يافته‌‌هاي تربيتي اين مقاله در مواجه با نگره قرآني در باب زنان در سوره نسا، مورد پيشنهاد است.