سنجش سواد اطلّاعاتي دانشجو - معلّمان دانشگاه فرهنگيان از شش منظر: بازنگري، شناخت منابع، اشاعه، تشخيص، انعطاف‌پذيري و جست‌وجوي اطلّاعات

چکیده مقاله

زمينه و هدف: سواد اطّلاعاتي، قابليت شناسايي و ارزيابي انتقادي اطّلاعات به‌منظور حلّ مشكلات در يك زمينه خاص هست. استفاده از اين رويه در محيط دانشگاه‌ها و براي دانشجويان، منوط به آگاهي آن‌ها از زواياي متعدد سنجش اطلاعاتي در اين حوزه هست. پژوهش حاضر، بررسي وضعيت سواد اطّلاعاتي دانشجو - معلّمان دانشگاه فرهنگيان از شش منظر بازنگري اطّلاعات، شناخت منابع اطّلاعاتي، اشاعه اطّلاعات، تشخيص اطّلاعات، انعطاف‌پذيري و جست‌وجوي اطّلاعات بود. روش پژوهش: اين پژوهش، كاربردي و از نوع پيمايشي بوده و در مقطع زماني دي‌ماه تا اسفند 1400 انجام شد. جامعه پژوهش را كليۀ دانشجويان دانشگاه فرهنگيان استان كردستان در سال تحصيلي 1401-1400 تشكيل مي‌دادند كه بالغ بر 1500 نفر بودند. با استفاده از نمونه‌گيري تصادفي، 350 نفر از دانشجو - معلّمان به‌عنوان نمونه آماري انتخاب شدند. ابزار گردآوري داده‌ها، پرسش‌نامه محقّق ساخته 66 گويه‌اي سواد اطّلاعاتي بر مبناي طيف 3 درجه‌اي ليكرت بود. پايايي پرسش‌نامه با استفاده از روش آلفاي كرونباخ، به مقدار 86%، مطلوب به دست آمد و براي روايي آن از ديدگاه اساتيد دانشگاه استفاده شد. جهت تجزيه‌وتحليل داده‌ها از تحليل واريانس چندمتغيري، تحليل واريانس يك‌راهه و آزمون ضريب همبستگي گشتاوري پيرسون با استفاده از نرم‌افزار spss استفاده شد. نتايج: نتايج نشان داد كه بين مولفه‌هاي سواد اطّلاعاتي دانشجو - معلّمان دختر و پسر رابطه معناداري وجود دارد (p = 0/0001). بنابراين در اين پژوهش جنسيت اثر كمي بر مولفه‌هاي سواد اطّلاعاتي دارد. همچنين، بين سواد اطّلاعاتي در 6 مولفه آن و رشته‌هاي مختلف آموزشي دانشگاه فرهنگيان تفاوت معني‌داري وجود ندارد (p = 0/05). درنهايت بين سواد اطّلاعاتي در 6 مولفه آن و سن دانشجو - معلّمان دانشگاه فرهنگيان رابطه معناداري وجود ندارد؛ لذا وضعيت سواد اطّلاعاتي دانشجويان دانشگاه فرهنگيان كردستان در سطح متوسطي قرار دارد. نتيجه‌گيري: سواد اطلاعاتي مجموعه مهارت‌ها و صلاحيت‌هاي موردنياز در جامعه اطلاعاتي براي معلمان است، لذا با درنظرگرفتن عواملي چون بازنگري، شناخت منابع، اشاعه، تشخيص، انعطاف‌پذيري و جست‌وجوي اطلّاعات مي‌توان به غني‌سازي مهارت‌هاي سواد اطلاعاتي پرداخت.