تاثير كج‌فهمي‌هاي مفاهيم شيمي در آموزش مباحث زيست‌شناسي دورۀ دوم متوسطه

چکیده مقاله

پژوهش حاضر پژوهشي كيفي است كه با هدف بررسي تاثير كج‌فهمي‌هاي مفاهيم شيمي در آموزش مباحث زيست‌شناسي متوسطه‌ دوم انجام شده است. نمونه‌گيري در اين پژوهش به‌صورت تصادفي ساده است. جامعه‌ آماري پژوهش را همه‌ دانش‌آموزان دختر پايه‌ دوازدهم تجربي منطقه‌ جوادآباد استان تهران در سال تحصيلي 1401-1400 تشكيل مي‌دهند. نمونه‌اي شامل 37 دانش‌آموز از دو مدرسه‌ متوسطه‌ دوم براي پاسخ‌گويي به سوال‌هاي پرسش‌نامه انتخاب شدند. پرسش‌نامه شامل 10 سوال زيست‌شناسي مرتبط با مفاهيم شيمي بود كه براساس اطلاعات به‌دست‌آمده از مصاحبه با دبيران زيست‌شناسي و شيمي طراحي شده بود. در اين مصاحبه دبيران شيمي به مفاهيمي كه دانش‌آموزان بيشتر در آن‌ها دچار كج‌فهمي مي‌شوند اشاره كردند و دبيران زيست‌شناسي مباحثي را كه ارتباط تنگاتنگي با مفاهيم شيمي دارند و كج‌فهمي در آن‌ها آموزش را دچار اختلال مي‌كند مشخص كردند. بعد از بررسي پاسخ‌هاي دانش‌آموزان در مصاحبه‌اي از آن‌ها خواسته شد در‌خصوص پاسخ‌هاي خود توضيح دهند تا درك و برداشت آنان و چرايي شكل‌گيري برداشت غلط در ذهن دانش‌آموزان مشخص شود. سپس به بررسي كج‌فهمي‌هاي رايج دانش‌آموزان و دلايل ايجاد اين كج‌فهمي‌ها پرداخته شد. نتايج به‌دست‌آمده نشان داد علت اصلي كج‌فهمي دانش‌آموزان در بعضي از مباحث زيست‌شناسي وجود كج‌فهمي در مفاهيم شيمي پيش‌نياز آن‌ها‌ست. در‌نهايت راهكارهايي براي رفع اين كج‌فهمي‌ها پيشنهاد شده است.