مدل علّی رابطۀ بین اضطراب آزمون و عملکرد در آزمون زبان انگلیسی، با میانجی‌گری انگیزه و اضطراب یادگیری زبان انگلیسی: مدل معادلات ساختاری

چکیده مقاله

پژوهش حاضر با هدف بررسی روابط ساختاری بین اضطراب آزمون با عملکرد تحصیلی (عملکرد در آزمون‌های کشوری زبان انگلیسی نظام متوسطه)، با واسطه‌گری مولفه‌های انگیزه و اضطراب یادگیری زبان انگلیسی، انجام شد. روش تحقیق توصیفی و از نوع همبستگی مبتنی بر روش مدل‌یابی معادلات ساختاری بود. جامعۀ آماری شامل دانش‌آموزان سال سوم مقطع متوسطۀ استان اصفهان بود که ابتدا تعداد 340 نفر به‌عنوان نمونۀ آماری به روش تصادفی انتخاب شدند. جهت گردآوری داده‌های مورد نیاز از آزمون کشوری زبان انگلیسی مقطع متوسطه، پرسشنامۀ اضطراب آزمون (ساراسون، 1984) و مقیاس‌های اضطراب یادگیری و انگیزۀ یادگیری زبان انگلیسی (گاردنر، 2004) استفاده شد که نهایتاً 303 نفر (142 پسر و 161 دختر) اطّلاعات لازم را فراهم نمودند. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها با استفاده از تحلیل عامل تاییدی، آمار توصیفی و استنباطی انجام شد. نتایج حاصل از مدل‌یابی ساختاری نشان داد که دو مولفۀ اضطراب‌زا (اضطراب آزمون و اضطراب یادگیری) از طریق رابطۀ معکوس با مولفۀ انگیزۀ یادگیری بر عملکرد تحصیلی تاثیر معنادار منفی دارند. اگرچه نقش میانجی‌گری دو مولفۀ انگیزه و اضطراب یادگیری تایید شد، امّا یافته‌ها رابطۀ معنادار مستقیم اضطراب یادگیری با عملکرد تحصیلی را تایید ننمودند. مدل پیشنهادی پژوهش دارای برازش بوده و مورد تایید قرار گرفت و 46 درصد از واریانس عملکرد تحصیلی توسط مولفه‌های انتخابی مدل مورد تبیین قرار گرفت. بر این اساس می‌توان نتیجه گرفت با کاهش اضطراب آزمون و اضطراب یادگیری زبان انگلیسی انگیزۀ یادگیری افزایش یافته که به‌‌نوبۀ خود می‌تواند عملکرد آزمونی دانش‌آموزان را ارتقاء بخشد.