ميزان توجه به سرمايه‌هاي فرهنگي در كتاب‌هاي درسي

چکیده مقاله

هدف: اين پژوهش با هدف بررسي جايگاه مولفه‌هاي سرمايه فرهنگي در كتاب‌هاي درسي دورۀ ابتدايي انجام گرفت. روش: به همين منظور از روش تحليل محتوا استفاده شده است. جامعه آماري پژوهش شامل محتواي تمامي كتاب‌هاي درسي دوره دوم ابتدايي در سال تحصيلي 03-1402 شامل پايه‌هاي چهارم، پنجم و ششم بوده كه از اين جامعه، كتاب‌هاي فارسي، مطالعات اجتماعي و هديه‌هاي آسماني به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار پژوهش شامل سياهه تحليل محتواي سرمايه فرهنگي برحسب نظريه بورديو است كه پيش‌ازاين پژوهش تنظيم شده است و روايي آن از طريق روايي محتوايي و پايايي آن از طريق روش اسكات با 91.20 درصد مجدد محاسبه شد. براي تجزيه‌وتحليل داده از آمار توصيفي و روش آنتروپي شانون استفاده شد. يافته‌ها: يافته‌ها نشان داد كه از ميان مولفه‌هاي سرمايه فرهنگي كه عبارت‌اند از عينيت يافته، نهادينه شده و تجسم‌يافته سرمايه فرهنگي عينيت يافته با فراواني 1837 و 54.25 درصد بيشترين سهم را دارد، و كمترين نيز مربوط به سرمايه فرهنگي نهادينه شده با فراواني 86 و 2.53 درصد است. فراواني سرمايه فرهنگي تجسم‌يافته نيز 1463 و 43.20 درصد است. كمترين بار اطلاعاتي و ضريب اهميت مربوط به بعد نهادينه شده معادل 0.25 و 0.03 است و بيشترين بار اطلاعاتي و ضريب اهميت مربوط به بعد تجسم‌يافته معادل 0.37 و 0.18 است. نتيجه‌گيري: بنا بر يافته‌هاي اين پژوهش مي‌توان نتيجه گرفت كه، مولفان كتاب‌هاي درسي اين دوره توانسته‌اند با اختصاص 33.73% از محتواي كتاب‌هاي درسي به مولفه‌هاي سرمايه فرهنگي تا حدي از قابليت‌هاي كتاب‌هاي درسي ابتدايي براي انعكاس مولفه‌هاي سرمايه‌هاي فرهنگي استفاده نمايند.