بررسي و تحليل نقش اميران سلجوقي در تداوم جنگ‌هاي جانشيني(ميان سلطان بركيارق و ملك محمد) بر اساس نظريه انتخاب عقلاني

چکیده مقاله

«انتخاب عقلاني»، مدلي ساده و پركاربرد در تبيين رفتار آدمي است كه در اين پژوهش براي بررسي عملكرد اميران سلجوقي در جنگ‌هاي جانشيني كه ميان فرزندان سلطان ملكشاه روي داد، به كار رفته است. فهم نقش مسلط اين اميران در بحران‌آفريني سياسي با تلقي آن‌ها به عنوان تصميم‌گيرندگان عاقل امكان پذير مي‌گردد. اميران سلجوقي، كنشگران هدف‌مندي بودند كه با استقلال‌طلبي در حكومت ولايات خويش، به مرور پتانسيل لازم را براي دخالت در امور سياسي به دست آوردند. اين پژوهش، با به كا‌رگيري روش توصيفي تحليلي در پي آزمون اين پرسش است كه نقش منفعت‌طلبي اميران سلجوقي در تداوم جنگ‌هاي جانشيني ميان سلطان بركيارق و ملك محمد چه بود؟ نفع‌طلبي اميران، موجب چيرگي عقلانيت ابزاري بر عقلانيت ارزشي آن‌ها گرديد و اين امر، بر تصميم‌گيري جمعي (مدل بازي) و فردي اين اميران در تقابل جبهه دو برادر سلطان بركيارق و ملك محمد ، راهبرد‌هاي جنگ و نتايج آن تاثير گذاشت. اين رفتارهاي بيش ‌خواهانه،  تداوم بحران‌هاي جانشيني را به صورت جنگ‌هاي پنج‌گانه به دنبال داشت.