سنجش و ارزیابی میزان پراکنده رویی در شهرهای ساحلی استان مازندران

چکیده مقاله

شهرهای ساحلی استان مازندران با چالش‌ پراکنده‌رویی فیزیکی روبرو هستند. با توجه به رشد سریع جمعیت و توسعه نامتوازن شهری، این مطالعه به بررسی عوامل مؤثر بر پراکنده‌رویی شهری، از جمله تراکم جمعیت، مساحت کل، درصد مشاغل و تعداد جمعیت، می‌پردازد تا بتواند ارتباط این عوامل را با الگوهای پراکنده‌رویی مشخص کند. روش تحقیق از نوع توصیفی-تحلیلی مبتنی بر داده‌های ماهواره ای است که  برای تحلیل داده‌های پراکندگی از مدل آنتروپی شانون استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که بین تراکم جمعیت، مساحت کل، درصد مشاغل و تعداد جمعیت با پراکنده‌رویی شهرهای ساحلی استان مازندران ارتباط معکوس بسیار ضعیفی برقرار است. ضریب همبستگی بین تراکم جمعیت و پراکنده‌رویی برابر با 0.21-، بین مساحت کل و پراکنده‌رویی برابر با 0.15-، بین درصد مشاغل و پراکنده‌رویی برابر با 0.11- و بین تعداد جمعیت و پراکنده‌رویی برابر با 0.18- است. همچنین مشخص شد که رشد شهرهای ساحلی به طور عمده به صورت خطی مستقیم بوده و این الگوی رشد با توجه به شرایط جغرافیایی و محیطی خاص منطقه شکل گرفته است.این پژوهش به این نتیجه رسید که عوامل مورد بررسی، به تنهایی نمی‌توانند به طور قابل توجهی میزان پراکنده‌رویی در شهرهای ساحلی استان مازندران را پیش‌بینی کنند. به‌ویژه که مقادیر ضریب همبستگی بسیار ضعیف هستند و نشان می‌دهند که ارتباط معناداری بین این عوامل و پراکنده‌رویی وجود ندارد. از این رو، برای درک بهتر و مدیریت صحیح رشد شهرهای ساحلی، نیاز به بررسی جامع‌تری از دیگر عوامل محیطی و اقتصادی وجود دارد.