کودکان و چالش های تفاهم تربیتی والدین: کاوش تجربه زیسته مشاوران

چکیده مقاله

اختلاف والدین در شیوه‌های تربیتی یکی از چالش‌های جدی در خانواده‌هاست که پیامدهای آن علاوه بر کودکان، بر فرایند مشاوره و عملکرد حرفه ای مشاوران نیز اثرگذار است. هدف این پژوهش، واکاوی تجربه زیسته مشاوران از کار با کودکانی بود که والدینشان در شیوه های تربیتی یا یکدیگر اختلاف نظر دارند. روش پژوهش حاضر کیفی و مبتنی بر رویکرد پدیدارشناسی تفسیری بود. جمعیت مشارکت کننده، مشاوران فعال در مراکز مشاوره خانواده در سراسر ایران در سال 1404 را در بر می گرفت. با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند، 15 نفر از مشاوران که تجربه مستقیم کار با خانواده‌های دارای اختلاف والدین در حوزه تربیتی داشتند، انتخاب شدند. اشباع اطلاعات در نفر سیزدهم اتفاق افتاد و 2 نفر آخر نیز اطلاعات جدیدی ارائه نکردند. داده‌ها با مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری شدند. تمامی مصاحبه‌ها ضبط و سپس پیاده سازی شدند و در نهایت با روش تحلیل پدیدارشناسی تفسیری اسمیت و همکاران (2009) تحلیل گردیدند. تحلیل داده‌ها سه مضمون اصلی را آشکار ساخت: الف) چالش‌های عملی مشاوران، ب) راهبردهای مقابله‌ای مشاوران، ج) نیازهای آموزشی و سازمانی مشاوران. یافته‌ها نشان دادند که مشاوران در کار درمانی با خانواده‌های دارای اختلاف والدین در حوزه تربیتی، بار روانی و اخلاقی سنگینی را تجربه می‌کنند. همچنین پژوهش حاضر ضرورت طراحی مداخلات بومی، تدوین پروتکل‌های تخصصی و ایجاد حمایت نهادی را برجسته می‌سازد تا مشاوران بتوانند با کارآمدی بیشتری به مدیریت اختلافات تربیتی والدین بپردازند.