تحلیل محتوای مطالب گیاهی کتب زیست شناسی دوره دوم متوسطه

چکیده مقاله

پیشینه و اهداف: آگاهی از اهمیت بخش گیاهی در آموزش زیست‌شناسی و سطح درگیری ذهنی دانش‌آموزان، نقش مهمی در ارتقای کیفیت یادگیری و پرورش تفکر فعال دارد. هدف مطالعه حاضر تحلیل محتوای بخش گیاهی کتاب‌های زیست‌شناسی پایه‌های دهم، یازدهم و دوازدهم با استفاده از روش تحلیل محتوای کمی ویلیام رومی می باشد. روش‌ها‌: روش تحقیق از نوع کمی و مبتنی بر تحلیل محتوا بود. محتوای متنی و تصویری فصول گیاهی هر سه پایه متوسطه دوم مورد بررسی قرار گرفت و ضریب درگیری ذهنی محاسبه شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که ضریب درگیری محتوای متنی 0.13 و محتوای تصویری 0.15 است که نشان‌دهنده غیرفعال بودن بیشتر محتوای آموزشی در هر دو بخش است. بررسی فصول مختلف حاکی از تفاوت قابل توجه در میزان فعال بودن محتواست، به‌ویژه فصل 8 پایه یازدهم نسبت به سایر فصول فعال‌تر ارزیابی شد. این یافته‌ها نشان‌دهنده خلأ موجود در تحریک تفکر عمیق‌تر و مهارت‌های تحلیلی دانش‌آموزان از طریق مطالب آموزشی فعلی است. نتیجه‌گیری: یافته‌ها ضرورت بازنگری در طراحی محتوای آموزشی و تقویت فعالیت‌های تفکر فعال و تعاملی دانش‌آموزان را نشان می‌دهد. ایجاد تعادل بین ارائه اطلاعات پایه و تشویق به کاوش و تحلیل، امری حیاتی برای دستیابی به اهداف آموزشی است. در واقع تقویت محتوای گیاهی در کتاب‌های درسی می‌تواند به ارتقای کیفیت آموزش زیست‌شناسی و افزایش درگیری ذهنی دانش‌آموزان با مفاهیم علمی کمک کند.