بررسی دستوری‌شدگی قیود تشدید در زبان فارسی

چکیده مقاله

قید تشدید، جزئی زبانی است که با استفاده از آن درجه، شدت و یا مقدار عناصر دیگر زبانی مثل افعال، صفات و قیود مشخص ‌می‌شود. دستوری‌شدگی نیز فرآیندی است که طی آن اجزای واژگانی به صورت امکانات دستوری درمی‌آیند و یا عناصر دستوری، دستوری‌تر می‌شوند. معمولاً مسیر دستوری‌شدگی اجزای دستوری مختلف تفاوت‌هایی با یکدیگر دارد و منابع واژگانی اولیه آنها نیز متفاوت است. این امر در مورد قیود تشدید نیز صادق است. زبان‌شناسان بر اساس تحقیقات بر روی زبان‌های مختلف، منابع واژگانی معینی برای قیود تشدید مشخص کرده‌اند. هدف پژوهش حاضر توصیف مشخصه‌های ممیز، شناسایی و بررسی شیوۀ تکوین این نوع قیود از منظر دستوری‌شدگی در زبان فارسی است. روش تحقیق، توصیفی- تحلیلی و مبنای اصلی این تحقیق، پیکره‌ای است که از پنجاه تارنمای فارسی زبان کشور ایران تشکیل شده است. پژوهش حاضر در صدد است به این سوال پاسخ دهد که منابع معنایی قیود تشدید در زبان فارسی چه منابعی هستند و آیا این قیود تشدید از رهگذر دستوری‌شدگی وارد زبان فارسی می‌شوند؟ در این تحقیق علاوه بر مشخص نمودن مسیر دستوری‌شدگی قیود تشدید به منابع واژگانی قیود تشدید فارسی توجه خاصی شده است. شواهد موجود مبین آن است که منابع اصلی واژگانی قیود تشدید در زبان فارسی ناظر بر مفاهیمی چون: «وسعت»، «بزرگی» و یا «فراوانی» (کمیت) هستند.