بررسي و نقد گونه هاي خداناباوري از منظر جان گري

چکیده مقاله

جان گري، فيلسوف و متخصص تاريخ نظريه‌ها، گونه‌هاي مختلفي از خداناباوري را مطرح مي‌كند و مي‌كوشد با استخراج پيش‌فرض‌ها و لوازم منطقي هر يك آن‌ها را تعريف، دسته‌بندي، و نقد كند. خداناباوري جديد خداناباوري مبتني بر انسان‌گرايي سكولار، خداناباوري به مثابۀ ساختن نوعي دين از علم، خداناباوري در قالب خداستيزي، خداناباوري در قالب مكاتب سياسي مدرن، خداناباوري بدون پيشرفت، و خداناباوري سكوت گونه‌هايي از خداناباوري هستند كه جان گري در تقسيم‌بندي خود آن‌ها را از هم متمايز مي‌سازد. از نظر جان گري برخي گونه‌هاي خداناباوري با تعريف اشتباه از دين به عنوان نوع ابتدايي ِ علم به خطا رفته‌اند. برخي نيز با اخذ پيش‌فرض‌هايي مانند ايدۀ انسانيت و ايدۀ پيشرفت دچار نوعي تناقض منطقي در اصول خود شده‌اند. زيرا، در عين انكار كردن حقيقت اديان، اين پيش‌فرض‌ها را از ايدۀ يكتاپرستي و ايدۀ نجات در اديان گرفته‌اند. عدم امكان بنا نهادن ارزش‌هاي اخلاقي بر خداناباوري يكي ديگر از اشكالات بنيادين خداناباوري است. در اين مقاله، علاوه بر بررسي و نقد مباني و لوازم منطقي گونه‌هاي خداناباوري از منظر جان گري، برخي ديدگاه‌هاي او در اين خصوص نيز نقد شده‌اند.