روشها و بايسته هاي اخلاقي امر به معروف و نهي از منكر در معارف رضوي

چکیده مقاله

«امر به معروف و نهي از منكر» از مهم‌ترين فريضه‌هاي ديني بلكه عامل برپايي آن‌ها، اصلاح مستمر اجتماعي و پاسبانيِ پيوسته از حريم جامعه در برابر آفت‌ها و تهديدهاي گوناگون است. امروزه اين فريضه در كانون توجهات اجتماعي و رسانه‌هاي داخلي است، ولي تنش‌ها و كشمكش‌هاي فراواني كه از اجراي آن در رسانه‌هاي داخلي و خارجي گزارش مي‌شود، بيانگر اين نكته است كه هم جامعه با جايگاه و اهميت اين موضوع به‌درستي آشنا نشده و هم مجريان آن، از نظر شيوه‌هاي اجرا و بايسته‌هاي اخلاقي به مطالعۀ بيشتر، درك عميق‌تر و آموزش جدي‌تر نياز دارند. يكي از منابع غني براي شناخت اين موضوع، سيرۀ علمي و عملي امام رضا(ع) است. نويسنده پس از بررسي روايات نقل شده از امام رضا(ع) و گردآوري موارد مرتبط با روش‌ها و بايسته‌هاي اخلاقي اين فريضه، تلاش كرده با دسته‌بندي دقيق، ترجمۀ روان و توضيح لازم، پژوهشي جامع از ديدگاه آن امام همام را به پيشگاه خوانندگان ارجمند تقديم كند. مطابق معارف رضوي، كنشگري آمر به معروف و ناهي از منكر با بهره ‏گيري از روش‏هاي گوناگون به‌ترتيب در سه مرحلۀ قلبي، گفتاري و رفتاري و در قالب باورمنديِ آمر و ناهي و آگاه‌‌سازيِ علمي و عملي مخاطب نمود دارد. اخلاق ‏مداري و خردمندي، پايۀ اين فريضه است و لازمۀ خردمندي، صفاتي در نفس آمر و ناهي و چهارچوبي در عمل آن‌هاست و هرچه اين عوامل نمودِ بيشتري داشته باشد، اين فريضه نيز اثرگذاري بهتر و ماندگارتر خواهد داشت.