ارتباط سكته‌ي مغزي و فعاليت بدني: نقش ورزش در پيشگيري و بازتواني: يك مقاله مروري

چکیده مقاله

سكته مغزي يك عامل تهديدكننده سلامتي است. اين عارضه به دو نوع ايسكميك با شيوع بسيار بالاتر و هموراژيك با شيوع پايين‌تر دسته‌بندي مي‌شود. سكته ايسكميك ناشي از پارگي پلاك‌هاي شرياني عروق مغزي، انفاركتوس مغزي-قلبي و انفاركتوس عروق كوچك است. التهاب، استرس اكسيداتيو، مرگ سلولي و اتوفاژي از عوامل تشديدكننده اين عارضه هستند. در حالي‌كه سكته هموراژيك ناشي از خونريزي خودبه‌خودي درون‌مغزي و زير عنكبوتيه و در مردان شايع‌تر است. كاهش عوامل خطر‌زا همچون تروما، فشار‌خون بالا، الكل، ليپوپروتيين چگالي پايين و گليسيريد، دخانيات و مواد مخدر مي‌تواند در پيشگيري از اين عارضه موثر باشد. فعاليت‌هاي بدني از عوامل بازدارنده و موثر در بازتواني پس از سكته هستند. فعاليت‌هاي هوازي، تركيبي يا شديد با برقراري تعادل بين مسيرهاي آپوپتوزي و ضد‌آپوپتوزي، رگ‌زايي، كاهش استرس اكسيداتيو و افزايش فعاليت آنتي‌اكسيداني از بافت مغز محافظت مي‌كنند. مكانيزم‌هاي درگير در بازتواني پس از سكته مغزي ايسكميك با فعاليت بدني، بيشتر به بهبود عملكرد دندريت‌ها و سيناپس‌ها، انعطاف‌پذيري سيناپسي، تنظيم گيرنده‌هاي يونوتروپيك، افزايش فاكتور رشد شبه انسوليني برمي‌گردد. در بيماران سكته ايسكميك حاد، تمرين شديد موجب بهبود توجه، استقلال، توانايي راه رفتن و توان هوازي مي‌شود. همچنين اثرات مثبت آغاز تمرين يك روز پس از بروز سكته مغزي نشان داده شده است. در سكته مغزي هموراژيك نيز، ورزش موجب كاهش فشار‌خون سيستولي، تنظيم پاراسمپاتيكي فشار‌خون استراحتي و رگ‌زايي در سيستم عصبي مي‌شود. ورزش سبك تا متوسط ميان‌مدت يا طولاني‌مدت در مقايسه با ورزش كوتاه‌مدت با شدت زياد در اين عارضه توصيه مي‌شود. همچنين آغاز زودهنگام فعاليت بدني در دوران ريكاوري پس از سكته مي‌تواند مفيد باشد.