پيامدهاي مهاجرت‌ قبايل عرب جنوبي، به بخش‌هايي از نواحي مركز و شمالي جزيره‌العرب (با تاكيد بر نقش حارث بن عَمْرو كِنْدي در حمله نظامي به ايران ساساني)

چکیده مقاله

پاره‌اي از گزارش‌هاي‌‌ تاريخي، بيانگر نوعي همكاري ‌نظامي ميان برخي پادشاهان تبابعه‌ حميري و بعضي ملوك قبايل‌ جنوبي ‌جزيره‌العرب، همچون حارث‌ بن عَمْرو كِنْدي است كه به‌منظور پيشروي در بخش‌هايي از مرزهاي‌غربي ساسانيان با يكديگر متّحد شده‌اند. از آن‌جا كه برخي پژوهشگران معتقدند، نسبت دادنِ ‌يك‌چنين اقداماتي به اين‌ دسته از پادشاهان‌ حميري، آن‌هم در روزگاري كه امپراطوري‌ مقتدري چون ساسانيان بر ايران حاكميت داشته، افسانه‌هايي است كه عرب‌هاي‌ جنوبي ساخته‌اند، نگارندگان بر آنند تا با‌ روش ‌توصيفي- ‌تحليلي و مراجعه به منابع‌ تاريخي‌- جغرافيايي و توجه به پاره‌اي از جديدترين پژوهش‌ها، به اين‌سوالات پاسخ دهند كه آيا دامنه‌ اين پيشروي‌ها‌ به ايران دوره‌ ي ساساني هم رسيده است؛ و اگر ‌چنين بوده، در چه زمان و مكاني واقع شده و چه‌ نتايجي را به‌ دنبال داشته است؟ در پاسخ مي‌توان ‌گفت، برخلاف برداشت‌هاي‌ناتمام‌ گذشته، اگر از فرضيه‌هايي كه پيشروي‌هاي‌ نظامي ‌تبابعه را تا حدود مرزهاي ‌تبّت و چين نادرست شمرده بتوان صرف‌نظر كرد، به احتمال‌ بسيار، از پيشروي‎هاي‌ موقّتي در بخش‌هايي از مرزهاي‌غربي ايران نمي‌توان به‌ سهولت گذشت. همچنين نشان‌ مي‌دهد كه پيشروي‌هاي‌ نظامي اين‌ دسته از قبايل ‌عرب در قسمت‌هايي از نجف و بعضي روستاهاي ‌كوفه و حيره تا روميه صورت گرفته و از مدائن ‌سبعه ايران‌ ساساني نيز فراتر رفته و تا زمان انوشيروان (579-531م) در بخش‎هاي‌ وسيعي از مرزهاي‌غربي ‌ساسانيان، پيوسته به‌ عنوان يك عامل ‌تهديد و تخريب مطرح بوده است.