تاثير نظريه اعتباريات علامه طباطبايي در مسئله‌ي وحدت طلب و اراده در دانش اصول فقه

چکیده مقاله

نظريه‌ اعتباريات، نظريه‌اي در حوزه‌ معرفت‌شناسي است كه در ديگر ساحت هاي حوزه‌ هاي دانشي نيز تاثير بسيار زيادي گذاشته است. اصول فقه، از جمله مهم‌ترين علومي است كه نظريه‌ اعتباريات در آن منشا اثر بوده است و علامه طباطبايي1 در كتاب حاشيۀ الكفايه از نظريه‌ اعتباريات براي بررسي مسائل اين علم سترگ بهره برده‌اند. از منظر ايشان، «امر و نهي» اعتباري بوده و از تبعات اعتبار رياست است و امر، بستگى دادن خواست و ربط دادن اراده به فعل ديگري است. يكي از مهم ترين مسائل معاصر در قسمت امر در اصول فقه، مساله‌ وحدت طلب و اراده است كه علمايي چون آخوند خراساني1 قائل به وحدت از جهت مفهوم، انشاء و خارج بين طلب و اراده شده‌اند. ولي علامه طباطبايي1 اين بحث را در سه ساحت لغوي، اصولي و عقلي مطرح كرده و از تبعات نظريه‌ اعتباريات براي تبيين و حل آن بهره برده‌اند.