بررسي كتابهاي مطالعات اجتماعي دوره اول متوسطه برمبناي نظريه بهزيستي اجتماعي

چکیده مقاله

بهزيستي اجتماعي به عملكرد فرد در جامعه و كيفيت روابط با ديگران مي‌ پردازد و توجه برنامه درسي مدارس به آن حائز اهميت است. از اين‌ رو هدف پژوهش پيش رو تحليل كتابهاي مطالعات اجتماعي دوره اول متوسطه برمبناي نظريه بهزيستي اجتماعي است. روش پژوهش، تحليل محتوا، دامنه پژوهش سه جلد كتاب درسي دوره اول متوسطه در سال تحصيلي 1400-1399 و ابزار پژوهش فرم تحليل محتوا باتوجه به مولفه ‌هاي بهزيستي اجتماعي كيز بود. براساس نظريه كيز، بهزيستي اجتماعي شامل پنج مولفۀ انسجام، همبستگي، پذيرش، مشاركت و شكوفايي است كه پس از مشخص‌ كردن واحد تحليل، فراواني هر مولفه در كتابهاي مورد نظر محاسبه و با روش آنتروپي شانون مورد تجزيه‌ و تحليل قرار گرفته است. به‌ صورتي كه پس از بهنجار كردن فراواني مولفه ‌ها، مقدار بار اطلاعاتي را محاسبه ‌كرده و درنهايت ضريب اهميت به ‌دست آمده است. يافته‌ هاي پژوهش حاكي از اين بود كه در كتابهاي مطالعات اجتماعي دوره اول متوسطه بيشترين ضريب اهميت مربوط به مولفه انسجام، پذيرش و مشاركت و كمترين ضريب اهميت مربوط به مولفه همبستگي و شكوفايي است. با وجود اين مي‌ توان گفت توزيع مولفه‌ هاي بهزيستي اجتماعي در كتابهاي يادشده تاحدودي متعادل و متوازن است اما باتوجه به نقش اساسي آموزش‌ و پرورش در پيشرفت جامعه و توسعه بهزيستي اجتماعي پيشنهاد مي ‌شود كه ضمن بازنگري برنامه درسي مطالعات اجتماعي دوره اول متوسطه به مولفه‌ هايي كه كمتر پرداخته شده است توجه بيشتري شود.