شيوه‌هاي تعاملي پيامبر( ص ) براي تحكيم روباط اجتماعي

چکیده مقاله

خداوند خالق انسان و آگاه به نيازها، استعدادها و ويژگي هاي روحي و جسمي اوست. اين شناخت كامل در محتواي آيات قرآن به خوبي تبيين شده و پيامبر ( ص ) بر اساس همين شناخت ، بيشترين تاثيرگذاري را بر تغيير رفتارهاي اجتماعي و اصلاح عقايد و باورهاي افراد جامعه ي آن زمان داشته است. لازمه حكمراني اثربخش بر افراد، شناخت ساحت‌ها و مراتب انسان است. قرآن كريم با نگاهي چندبعدي به معرفي انسان پرداخته است و پيامبر اسلام بر اساس همين شناخت، توانست بيشترين تاثيرگذاري را بر تغيير رفتارهاي اجتماعي و اصلاح عقايد و باورهاي افراد جامعه آن زمان تا به امروز داشته باشد. هدف نوشتار حاضر، تبيين و استخراج الگوهاي رفتار تعاملي پيامبر اسلام با مردم است تا به اين پرسش پاسخ دهد كه رويكرد حكمراني و اعمال قدرت پيامبر اسلام در ميان افراد جامعه براي هم‌افزايي و رشد اجتماعي چگونه بوده است؟ براي رسيدن به پاسخي مناسب، مباني انسان‏شناسي قرآن كريم و سيره تربيتي آن حضرت مورد تامل قرار گرفت. روش تحقيق از نوع تحليل مضمون كيفي و با رويكردي توصيفي تفسيري مي‏باشد كه در گردآوري اطلاعات از روش بررسي اسناد بهره ‏گرفته شده است. يافته‏هاي تحقيق حاكي از اين است كه رويكرد جامعه‌شناسي پيامبر اسلام بر آموزه‏هاي انسان‏شناسي قرآن مبتني است و علاوه بر رفاه دنيوي و مادى بر تعالى روحاني و معنوي انسان نيز تاكيد دارد؛ بنابراين، در چنين رويكردي كرامت ذاتي و عزتمندي انسان، فداى منفعت مادي نمي‏شود. حفظ و گسترش ارتباطات مردمي، احسان در روابط اجتماعى، حفظ وحدت، برابري در مقابل قانون و رعايت حقوق يكديگر، مشورت و نظرخواهي، هم‌نشيني با مردم و حضور در متن جامعه، ازجمله شيوه‌هاي رفتار اجتماعي پيامبر ( ص ) است.