بررسي انسجام متني سوره عاديات به روش حلقه‌هاي معنايي

چکیده مقاله

سوره عاديات با پنج آيه قسم آغاز شده است. در تفسير و نحوه ارتباط آيات قسم با ديگر آيات اين سوره، ديدگاه‌هاي مختلفي مطرح شده است. عده‌اي بر اين باورند كه انتخاب و چينش آيات قسم در پي يكديگر، نمايانگر تصويري قابل فهم است تا مضمون جواب قسم را باورپذير نمايد. نوشتار حاضر، ضمن بيان اين ديدگاه، محتواي سوره عاديات را مورد واكاوي قرار داده تا از رهگذر روش توصيفي- تحليلي، به اين پرسش پاسخ دهد كه انسجام متني سوره عاديات چگونه است؟ به همين منظور، پس از تحليل معنا و ارتباط آيات با يكديگر، آيات مرتبط و همگون سوره را تفكيك و در سه حلقه معنايي جاي مي‌دهد تا به ارتباط اين سه حلقه معنايي دست يابد. در نهايت، اين نتيجه حاصل شد كه اسبان دونده، تمثيل و استعاره از انسان‌هايي است كه شيفته دنيا شده و از ياد خداوند غافل شده‌اند و هنگامي متوجه خطايشان مي‌شوند كه زمان مرگشان فرا رسيده است. به همين خاطر، در حلقه جواب قسم به مذمت اين گونه انسان‌ها پرداخته و در سومين حلقه، عقوبت چنين انسان‌هايي را بيان نموده است.