واکاوی معنای فراز «لیال عشر» بر اساس بافت سوره فجر

چکیده مقاله

مفسران و مترجمان قرآن كريم عبارت «و ليال عشر» (فجر: 2) را «شب‌هاي ده‌گانه» معنا نموده و در تلاش براي يافتن باعظمت‌ترين ده روز متوالي سال بوده‌اند تا بر اين عبارت تطبيق دهند. اين معناي ارتكازي، متاثر از ديدگاه شخصي ديگر مفسران بوده و تناسبي با مضمون و محتواي سوره فجر ندارد. نوشتار حاضر به روش توصيفي- تحليلي و با هدف كشف معناي اصلي و صحيح اين عبارت، در جست‌وجوي پاسخ به اين پرسش است كه مناسب‌ترين معنا براي عبارت «ليال عشر» چيست؟ در نهايت مشخص گرديد واژه‌ «عشر» از لحاظ صرفي، مصدر ثلاثي مجرد و به‌معناي «درهم تنيده شده و متداخل» مي‌باشد و لفظ «ليال» اگرچه به‌معناي شب‌ها» است، اما با توجه به بافت و قراين موجود در اين سوره، تداعي‌كننده ظلم و فساد است. اين سخن بر اين مبنا قرار گرفته است كه قسم‌هاي قرآني براي باوربخشي و استدلال بر امكان وقوع و تحقق جواب شرط، كنار يكديگر قرار گرفته‌اند. بر همين اساس، «فجر» شعاع نوري است كه بر ظلمات درهم تنيده شب (ليال عشر) وارد مي‌شود و ظلمت و تاريكي‌ها را از بين مي‌برد. اين برداشت معنايي، متناسب با مضمون جواب شرط و محتواي سوره است.