قاعده لاضرر در حقوق زوجه از منظر حقوق ايران و فقه اهل سنت

چکیده مقاله

قاعده لاضرر يكي از قواعد مهم  و پركاربرد  فقهي در نظام  حقوقي خانواده به ويژه در مبحث طلاق، نشوز و شقاق است. بسياري از قوانين موضوعه كنوني در حقوق خانواده  متاثر از قاعده لاضرر مي باشد برخي از اين قواعد نيز از فلسفه مرتبط با قاعده لاضرر تاثير گرفته اند .در اين پژوهش در صدد پاسخ گويي به اين پرسش هستيم ؛نقش قاعده لاضرر در حقوق خانواده چيست؟  در اين مقاله با روش توصيفي-تحليلي و تطبيق اقوال مختلف فقهاي اهل سنت با حقوق اسلام اين نتيجه را مي يابيم كه، روابط زوجين  و حقوق آنان در خانواده  مبتني بر نفي ضرر است به اين معنا كه، چنانچه وضع قانون يا اجراي قاعده اي منجر به ايراد ضرر به يكي از حقوق زوجين گردد، قاعده لاضرر جاري  مي شود و حكم اوليه نفي و حكم ديگري كه مانع اضرار است، جايگزين آن مي شود، مانند كاربرد قاعده لاضرر در جريان طلاق در موارد عدم ايفاي تكاليف در اين صورت حكم اوليه كه انحصار حق طلاق در يد مرد از او سلب مي شود و  حاكم مرد را وادار به طلاق زوجه مي نمايد، فلذا قاعده لاضرر در حقوق خانواده  به صورت عام تا حدود زيادي از بروز مشكلات حقوقي در حوزۀ خانواده و حقوق زوجين جلوگيري مي كند.