تدوين مدل ساختاري عوامل موثر بر طرد همسالان در مقطع ابتدائي: يك پژوهش آميخته

چکیده مقاله

در دهۀ اخير با توجه به سهم موثر طرد همسالان در مشكلات روان‌شناختي كودكان كه گاهي به آينده نيز تعميم پيدا مي‌كرد، اين سازه در ادبيات پژوهشي به شكلي بسيار جدي‌تر پا به عرصۀ وجود گذاشته است. هدف اصلي پژوهش حاضر تدوين مدل ساختاري طرد همسالان بر پايۀ يك طرح پژوهشي آميخته (كمّي - كيفي) بود. در قسمت كيفي با تكيه‌بر نظرات متخصصين تعليم و تربيت و آموزگاران پايۀ ششم و نيز پيشينۀ پژوهشي مدل ساختاري عوامل موثر بر طرد همسالان با تكيه‌بر روش مثلث سازي طراحي گرديد. بدين‌صورت كه در آن متغيرهاي مكنون ضعف‌هاي خانوادگي، ضعف در درك ديگران و ضعف در زبان و تعامل به‌صورت غيرمستقيم و سازه‌هاي مشكلات روان‌شناختي، ضعف‌هاي تحصيلي و عدم جذابيت ظاهري به‌صورت مستقيم بر طرد همسالان تاثير مي‌گذاشتند. در قسمت كمّي، جامعۀ مدنظر شامل كليۀ دانش‌آموزان دبستاني شهر كرمانشاه در سال 97- 1396 بود كه تعداد 311 نفر از ايشان به‌عنوان نمونه و به‌صورت خوشه‌اي تصادفي انتخاب شدند و به ابزاري محقق ساخته پاسخ دادند. براي تجزيه‌وتحليل داده‌ها از رويكرد حداقل مربعات جزئي استفاده شد. بعد از تاييد روايي و پايائي مدل مفهومي، نتايج برازش مدل نشان‌دهندۀ تاييد آن بود. درمجموع مي‌توان گفت كه نتايج پژوهش حاضر مي‌تواند الهام‌بخش اوليا، آموزگاران و سياست‌گذاران آموزشي باشد و آن‌ها را در فرايند پيگيري و يا درمان كمك شاياني بنمايد.