مقايسه اثربخشي آموزش ذهن‌آگاهي مثبت‌نگر و آموزش سبك زندگي ارتقاءدهنده سلامت بر سرسختي سلامت و انعطاف‌پذيري روانشناختي سالمندان

چکیده مقاله

سالمندي يكي از دوران حساس زندگي است كه در آن ابعاد مختلف زندگي فرد از جمله جسمي، شناختي، هيجاني و رواني دستخوش تغيير مي‌شوند. هدف اين مطالعه مقايسه اثربخشي آموزش ذهن آگاهي مثبت‌نگر و آموزش سبك زندگي ارتقاءدهنده سلامت بر سرسختي سلامت و انعطاف‌پذيري روانشناختي سالمندان بود. روش پژوهش نيمه‌آزمايشي با طرح پيش‌آزمون و پس‌آزمون همراه با گروه گواه بود. از بين سالمندان مقيم سراهاي سالمندي منطقه 5 شهر تهران در سال 1401 تعداد 45 سالمند به روش نمونه‌گيري هدفمند وارد مطالعه شدند و به‌طور تصادفي در سه گروه (15 نفري) آزمايش و گواه جايگزين شدند. ابزار‌‌هاي پژوهش شامل پرسشنامه‌هاي سرسختي سلامت (گيبهاردت، 2001) و انعطاف‌پذيري روانشناختي (بوند و همكاران، 2011) بود. مداخله ذهن‌آگاهي مثبت‌نگر و آموزش سبك زندگي ارتقاءدهنده سلامت در 8 جلسه 90 ‌دقيقه‌اي براي گروه‌هاي آزمايش انجام پذيرفت؛ اما براي گروه گواه، هيچ‌گونه مداخله‌اي اعمال نشد. داده‌ها با استفاده از تحليل كوواريانس با نرم‌افزار spss نسخه 19 مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. نتايج نشان داد كه آموزش ذهن‌آگاهي مثبت‌نگر بر انعطاف‌پذيري روانشناختي (p<0/001 ،eta=29 ،f=19/82) و سبك زندگي ارتقاءدهنده سلامت بر سرسختي سلامت (p<0/001 ،eta=29 ،f=19/26) سالمندان اثربخشي بيشتري داشته است. بر اساس يافته‌هاي حاصل از پژوهش سبك زندگي ارتقاءدهنده سلامت با تعديل سبك زندگي و حفظ مسئوليت‌پذيري در قبال سلامت جسماني و روانشناختي و ذهن‌آگاهي مثبت‌نگر با تمركز بر واقعيت‌ها و توجه به اينجا و اكنون و عدم انكار مشكل‌هاي مختلف مي تواند به عنوان روشي موثر در جهت افزايش سرسختي سلامت و انعطاف‌پذيري روانشناختي سالمندان مورد استفاده قرار گيرد.