تحليل محتواي كتاب ‌هاي علوم دوره اول ابتدايي بر اساس ميزان توجه به مهارت ‌هاي فرايند علمي با روش آنتروپي شانون

چکیده مقاله

هدف كلي تحقيق حاضر تحليل محتواي كتاب ‌هاي درسي علوم دوره‌ اول ابتدايي از نظر ميزان توجه به مهارت‌هاي فرايندي است. جامعه‌ آماري مشتمل بر كتاب‌هاي درسي علوم دوره‌ اول ابتدايي بود و كل جامعه‌ آماري براي نمونه در نظر گرفته شده است. در اين تحقيق علاوه بر تحليل داده‌ها در سطح آمار توصيفي از روش آنتروپي شانون براي ارزيابي ضريب اهميت مولفه‌هاي مربوط به مهارت‌هاي فرايندي استفاده شد. واحدهاي مربوط به مهارت‌هاي فرايندي شامل مهارت‌هاي مشاهده، برقراري ارتباط، اندازه‌گيري و كاربرد ابزار، آزمايش‌كردن، استنباط‌كردن، فرضيه‌سازي، پيش‌بيني، طراحي تحقيق، نتيجه‌گيري و طبقه‌بندي در متن و تصاوير كتاب‌هاي درسي علوم تجربي دوره‌ اول ابتدايي است. نتايج تحقيق نشان داد از مجموع 578 واحد ثبت‌شده، بيشترين تكرار مربوط به مولفه‌ برقراري ارتباط با 192 واحد (33.21 درصد) و مشاهده با 168 واحد (29.06 درصد) اختصاص يافته است، و كمترين تكرار مربوط به مولفه‌هاي پيش‌بيني با 9 واحد (1.56 درصد) و طراحي تحقيق با صفر واحد (0 درصد) است. بيشترين مقادير ضريب اهميت مولفه‌هاي فرايندي در علوم دوره‌ اول ابتدايي نيز مربوط به مولفه‌هاي برقراري ارتباط و نتيجه‌گيري (0.115) بوده و مولفه‌هاي فرضيه سازي (0.101) و طراحي تحقيق (0) در رتبه‌ آخر قرار دارد. در مجموع، مولفه‌ طراحي تحقيق در كتاب‌هاي درسي علوم تجربي دوره‌ اول مورد بي‌توجهي قرار گرفته است و اين خود عاملي بر نامتوازن‌ بودن مولفه‌هاي مهارت‌هاي فرايندي در كتاب درسي ذكر شده است.