شناسايي مولفه‌هاي شايستگي معلمان و ارائه چارچوبي جهت ارزشيابي آنان

چکیده مقاله

هدف از پژوهش حاضر شناسايي مولفه‌هاي شايستگي معلمان و ارائه‌ي چارچوبي جهت ارزشيابي آنان بود. اين پژوهش در سال 1399 و با استفاده از روش تحليل محتواي كيفي استقرايي انجام شد. جامعه آماري متخصصان علوم تربيتي و منابع مكتوب بودند كه 11 نفر از متخصصان با استفاده از روش هدفمند و 20 منبع بعد از فيلترگذاري انتخاب شدند. در اين پژوهش از مصاحبه نيمه‌ساختار يافته با متخصصان و فيش‌برداري از منابع براي گردآوري داده‌ها استفاده شد. براي تجزيه و تحليل داده‌ها بعد از مشخص شدن جملات كليدي متون، به ترتيب كدها، زير مقولات و مقولات تعيين شدند. در اين پژوهش واحد ثبت "مضمون" بود. براي اطمينان از روايي يافته‌ها، از روش "بررسي توسط اعضا" و براي پايايي، از روش پايايي "توافق بين دو كدگذار" استفاده شد. در انتهاي تحليل محتواي استقرايي و با مقايسه‌ي مستمر كدهاي به‌دست‌آمده، پنج مولفه‌ شايستگي جهت ارزشيابي معلمان استخراج شد. اين مولفه‌ها عبارتند از: مهارت تربيتي، دانش تخصصي، صلاحيت اخلاقي و سلامت جسماني و رواني و وضعيت دانش‌آموزان؛ كه اين شايستگي‌ها را مي‌توان با روش‌هاي مشاهده‌ي كلاس، فرم ارزشيابي عملكرد، نمونه كارهاي معلمي و نمرات استاندارد دانش آموزان بررسي كرد. نتايج نشان داد به منظور آگاهي از كيفيت فعاليت معلمان، به جاي تمركز بر يك عامل، بايد سيستم ارزشيابي موثر و مشخص استفاده كرد تا ضمن شناسايي نقاط قوت و ضعف معلمان، برنامه ريزي منطقي براي بهبود شرايط انجام شود.