| نویسندگان | قنبرعلی رودگر |
|---|---|
| نشریه | مطالعات تاريخي جهان اسلام |
| شماره سریال | ۱۰ |
| شماره مجلد | ۲۱ |
| تاریخ انتشار | ۱۴۰۱ |
چکیده مقاله
نظريۀ رايج اين است كه مماليك مخالف حكومت موروثي بودند، با اينهمه دورۀ مماليك بحري(648-784ﻫ) شاهد نزديك به يك قرن سلطنت موروثي خاندان قَلاوون بود. چرايي و چگونگي تثبيت سلطنت موروثي خاندان قَلاوون مسئله اي است كه اين مقاله در پي پاسخگويي بدان است. كوششهاي نخستين سلاطين بزرگ مماليك، آيْبَك و بَيْبَرْس كه با برگزيدن پسران خود به جانشيني به دنبال تثبيت وتداوم سلطنت در نسل خود بودند، ناكام ماند، امّا ديگر سلطان مقتدر مملوكي، قَلاوون و پسران و نوادگانش توانستند حكومت را در خاندان خويش موروثي سازند. در ميان فرزندان قَلاوون، ملك ناصر محمد، بهرغم دوبار عزل و كنارهگيري از سلطنت بيش از ديگران در تثبيت و تحكيم حكومت موروثي اين خاندان نقش داشت. ناصر محمد در سومين دورۀ سلطنت خويش كه 31 سال به طول انجاميد، با تكيه بر تجربههاي پيشين و با حذف تدريجي رقيبان قدرتمند و مدعيان بالقوه سلطنت، اميران برجسته مملوك، زمينه را براي پذيرش الگوي توارث در ميان مماليك آماده ساخت. پس از وي فرزندان و نوادگانش بيش از چهار دهه (741-784ﻫ) بر مصر و شام فرمان راندند. فرزندان ناصر محمد اگر چه چندين بار از سوي اميران مملوكي از سلطنت خلع شدند، امّا تا پايان دوره مماليك بحري هيچ اميري به حق دودماني آنان در سلطنت تجاوز نكرد.
متن کامل مقاله
لینک دانلود فایل