ارزيابي مولفه‌هاي طراحي فضاي زيست فراغتي كودكان (نمونه موردي: زمين بازي بوستان‌هاي ناحيه‌اي منطقه چهار زنجان)

چکیده مقاله

پارك‌هاي شهري به‌عنوان يكي از فضاهاي تنفس، استراحت خانواده‌ها و تفريح كودكان و همچنين محلي براي آموزش مهارت‌هاي اجتماعي است. فضاي بازي كودكان به‌عنوان فضاي پرتحرك، فعال و محل حضور و تمركز كودكان شناخته مي‌شود تا هيجانات و انرژي خود را در اين فضاها تخليه و بخشي از مهارت‌هاي زندگي را ياد بگيرند. مطابق بودن فضاي بازي كودكان با مولفه‌ها  طراحي آن همچون مكان‌يابي، جانمايي، مطلوبيت، ايمني و امنيت، مبلمان زمين‌بازي كودكان موضوعي است كه كمتر به آن پرداخته شده و ضرورت توجه بيشتر در حوزه مديريت، برنامه‌ريزي و طراحي شهري را مي‌طلبد. اين مقاله باهدف تبيين مولفه‌هاي اثرگذار طراحي در فضاي بازي كودكان پارك‌هاي عمومي پرداخته است. روش تحقيق توصيفي – تحليلي در غالب آمار توصيفي و استنباطي (واريانس و پيرسون) بوده است. نتايج پژوهش نشان داد كه مولفه‌هاي طراحي زمين‌بازي كودكان در پارك‌هاي عمومي منطقه چهار شهر زنجان به طور نسبي از ميانگين تراز شده پايين‌تر و به سمت نامطلوب گرايش دارد. همچنين فاصله جغرافيايي، اقتصادي و بافت اجتماعي موقعيت پارك‌ها در ميزان رعايت اصول طراحي زمين‌بازي چندان اثرگذار نبوده و پارك‌ها از نظر وضعيت طراحي شرايط يكساني را دارا است. از بين مولفه‌هاي طراحي زمين‌بازي كودكان مولفه ايمني و امنيت زمين مهم‌ترين مولفه‌هاي طراحي به دست آمد. بين ميزان سطح مولفه‌هاي ايمني و امنيت و ميزان حضور كودكان در زمين‌بازي، با ضريب اطمينان 95 درصد و سطح معناداري sig:0/000 ، با مقدار ارتباط 0/640 براي ايمني و 0/720 براي مولفه امنيت بدست آمد كه نشان از ارتباط معنادار با جهت قوي و مثبت مي‌باشد.