نقد و بررسي «كليله و دمنه» به تصحيح آيت‌اللّه حسن حسن‌زاده آملي

چکیده مقاله

كليله‌ و دمنه به ترجمۀ ابوالمعالي نصراللّه بن محمّد منشي از آثار ارزشمند و ماندگار نثر فارسي قرن ششم است كه تاكنون بارها در ايران و خارج از آن، تصحيح و به زيور طبع آراسته شده است كه بي‌گمان چاپ منقّح مجتبي مينوي در سال 1343 در تهران بهترينِ آنهاست. از تصحيحات و شروح ديگر اين كتاب كه علاقه‌مندان و پژوهشگران در خوانشِ متن كليله‌ودمنه از مراجعه به آن بي‌نياز نيستند، تصحيح و تعليقات آيت‌اللّه حسن حسن‌زاده آملي است كه در سال 1399 چاپ ششم آن را انتشارات بوستان كتاب روانۀ بازار نموده است. اگرچه آيت‌اللّه حسن حسن‌زاده آملي اين اثر را از روي چند نسخۀ خطّي و مقابله با كليله‌‌ودمنه‌هاي عربي فراهم آورده و همچنين بدخواني، تحريفات و نواقص ديگر كليله‌‌ودمنه‌هاي چاپي را يادآوري نموده، نگارنده در تصحيح، تحقيق و تعليقات آيت‌اللّه حسن حسن‌زاده آملي از كليله‌ودمنه اشكالات و لغزش‌هايي يافته است كه با مقايسۀ چاپ مينوي و قريب و نيز چند نسخۀ خطّي ديگر در اين جستار به نقد و ارزيابي برخي از آنها مي‌پردازد.