ادراك اعضاي هيئت‌علمي از حرفه‌اي‌گرايي در نظام آموزش عالي تربيت معلمان: يك مطالعه آميخته

چکیده مقاله

هدف از پژوهش حاضر بررسي ادراك اعضاي هيئت‌علمي از حرفه‌اي‌گرايي در نظام آموزش عالي تربيت معلمان بود. روش پژوهش حاضر بر مبناي هدف كاربردي و از منظر گردآوري داده‌ها جزء تحقيقات آميخته با طرح اكتشافي بود. مصاحبه‌هاي نيمه‌ساختاريافته به‌عنوان ابزار اصلي گردآوري اطلاعات بخش كيفي و با كاربست روش نمونه‌گيري هدفمند، 22 نفر از خبرگان دانشگاهي، متخصصان و اعضاي هيئت‌علمي پرديس هاي دانشگاه فرهنگيان، تا رسيدن به حد اشباع نظري در گردآوري داده‌ها، در پژوهش شركت كردند. در بخش كمي جامعه آماري شامل كليه اعضاي هيئت‌علمي دانشگاه فرهنگيان به تعداد 900 نفر بودند كه از بين آنها 269 نفر به روش نمونه‌گيري طبقه‌اي مورد آزمون قرار گرفتند. جهت جمع آوري اطلاعات در بخش كمي نيز از پرسشنامه محقق‌ساخته استفاده شد. درنهايت براي تجزيه‌وتحليل داده هاي به‌دست‌آمده در بخش كيفي از روش كدگذاري تحليل مضمون، و براي تحليل داده هاي كمي از آزمون‌هاي آمار توصيفي و تحليل عامل اكتشافي با استفاده از نرم‌افزار spss استفاده شد. يافته‌هاي پژوهش به شكل نوآورانه‌اي نشان دادند چهار نوع تعهد ازجمله؛ تعهدات حرفه‌اي، تعهد سازماني، تعهد به همكاران و تعهد به دانشجويان در زمينه حرفه اي‌گرايي اعضاي هيئت‌علمي در تربيت معلمان وجود دارند. در تعهدات حرفه‌اي شايستگي‌هاي ويژه ازجمله توجه به استراتژي‌هاي متنوع تدريس، قابليت‌هاي فناورانه در فضاي مجازي، قاعده‌مند ساختن آموزش نظري توام با عمل، ارتقاي اعتمادبه‌نفس حرفه‌اي در توليد علم ناب و بومي؛ در تعهد سازماني در معرض بودن و توسعه چندوجهي ارتباطات با آموزش‌وپرورش و جامعه پيراموني، وظيفه تابعيت از ارزش‌ها و قوانين دانشگاهي و نظام تعليم و تربيت اسلامي، سند تحول بنيادين آموزش‌وپرورش؛ در تعهدات به همكاران و دانشجومعلمان كمك به رشد فردي و گروهي، وظيفه ياددهي و يادگيري نيازهاي غالب آموزش‌وپرورش و مورد توجه در اساسنامه دانشگاه فرهنگيان، مهم‌ترين نشانه‌هاي حرفه‌اي بودن تشخيص داده شدند. همچنين نتايج تحليل عامل اكتشافي نشان داد كه ميزان kmo تاييدكننده كفايت نمونه‌گيري بوده و آزمون خي بارتلت نيز در سطح 0.001، معنادار به دست آمده است. همچنين حداقل بارهاي عاملي در كل پرسشنامه 0.491 و حداكثر 0.868 بود، كه از حداقل مورد قبول (0.30) بسيار بالاتر بودند. بر اساس نتايج حاصل‌شده، ارتباط دوجانبه ميان هر دو مولفه (حرفه‌گرايي اعضاي هيئت‌علمي و تربيت معلمان) به توسعه آموزش هوشمند و سرمايه انساني توانمند در آموزش‌وپرورش منتهي مي‌شود._x000D_ هدف از پژوهش حاضر بررسي ادراك اعضاي هيئت‌علمي از حرفه‌اي‌گرايي در نظام آموزش عالي تربيت معلمان بود. روش پژوهش حاضر بر مبناي هدف كاربردي و از منظر گردآوري داده‌ها جزء تحقيقات آميخته با طرح اكتشافي بود. مصاحبه‌هاي نيمه‌ساختاريافته به‌عنوان ابزار اصلي گردآوري اطلاعات بخش كيفي و با كاربست روش نمونه‌گيري هدفمند، 22 نفر از خبرگان دانشگاهي، متخصصان و اعضاي هيئت‌علمي پرديس هاي دانشگاه فرهنگيان، تا رسيدن به حد اشباع نظري در گردآوري داده‌ها، در پژوهش شركت كردند. در بخش كمي جامعه آماري شامل كليه اعضاي هيئت‌علمي دانشگاه فرهنگيان به تعداد 900 نفر بودند كه از بين آنها 269 نفر به روش نمونه‌گيري طبقه‌اي مورد آزمون قرار گرفتند. جهت جمع آوري اطلاعات در بخش كمي نيز از پرسشنامه محقق‌ساخته استفاده شد. درنهايت براي تجزيه‌وتحليل داده هاي به‌دست‌آمده در بخش كيفي از روش كدگذاري تحليل مضمون، و براي تحليل داده هاي كمي از آزمون‌هاي آمار توصيفي و تحليل عامل اكتشافي با استفاده از نرم‌افزار spss استفاده شد. يافته‌هاي پژوهش به شكل نوآورانه‌اي نشان دادند چهار نوع تعهد ازجمله؛ تعهدات حرفه‌اي، تعهد سازماني، تعهد به همكاران و تعهد به دانشجويان در زمينه حرفه اي‌گرايي اعضاي هيئت‌علمي در تربيت معلمان وجود دارند. در تعهدات حرفه‌اي شايستگي‌هاي ويژه ازجمله توجه به استراتژي‌هاي متنوع تدريس، قابليت‌هاي فناورانه در فضاي مجازي، قاعده‌مند ساختن آموزش نظري توام با عمل، ارتقاي اعتمادبه‌نفس حرفه‌اي در توليد علم ناب و بومي؛ در تعهد سازماني در معرض بودن و توسعه چندوجهي ارتباطات با آموزش‌وپرورش و جامعه پيراموني، وظيفه تابعيت از ارزش‌ها و قوانين دانشگاهي و نظام تعليم و تربيت اسلامي، سند تحول بنيادين آموزش‌وپرورش؛ در تعهدات به همكاران و دانشجومعلمان كمك به رشد فردي و گروهي، وظيفه ياددهي و يادگيري نيازهاي غالب آموزش‌وپرورش و مورد توجه در اساسنامه دانشگاه فرهنگيان، مهم‌ترين نشانه‌هاي حرفه‌اي بودن تشخيص داده شدند. همچنين نتايج تحليل عامل اكتشافي نشان داد كه ميزان kmo تاييدكننده كفايت نمونه‌گيري بوده و آزمون خي بارتلت نيز در سطح 0/001، معنادار به دست آمده است. همچنين حداقل بارهاي عاملي در كل پرسشنامه 0/491 و حداكثر 0/868 بود، كه از حداقل مورد قبول (0/30) بسيار بالاتر بودند. بر اساس نتايج حاصل‌شده، ارتباط دوجانبه ميان هر دو مولفه (حرفه‌گرايي اعضاي هيئت‌علمي و تربيت معلمان) به توسعه آموزش هوشمند و سرمايه انساني توانمند در آموزش‌وپرورش منتهي مي‌شود.