تحليل محتواي كتاب‌هاي فارسي دورۀ ابتدايي براساس ساحت‌هاي تربيت سياسي و اجتماعي سند تحول بنيادين آموزش و پرورش

چکیده مقاله

درك مناسب موقعيت اجتماعي و سياسي و مواجهۀ خردمندانه با آن براساس نظام معيار اسلامي از اهداف اساسي ساحت تربيت سياسي و اجتماعي در سند تحول بنيادين است. يكي از راه‌هاي اساسي ‌‌‌دست‌يابي به اين ساحت در نظام تعليم و تربيت كتاب‌هاي درسي فارسي است و دورۀ ابتدايي به‌جهت شكل‌دادن به شخصيت فردي و اجتماعي دانش‌آموزان از جايگاه مهمي برخوردار است. اين پژوهش با روش تحليل محتوا به‌دنبال بررسي جايگاه اين ساحت در كتاب‌هاي فارسي دورۀ ابتدايي است تا ميزان توجه به ‌مولفه‌هاي تربيت سياسي و اجتماعي را نشان دهد. جامعۀ آماري كتاب‌هاي فارسي مقطع ابتدايي پايۀ اول تا ششم است. يافته‌هاي پژوهش حاكي از آن است كه، به‌‌رغم ‌تاكيد شوراي برنامه‌‌ريزي ‌‌تاليف كتب فارسي، ‌مولفان كتاب‌هاي فارسي به اين ساحت درحد جايگاه خود توجه نكرده‌اند و برخي كتب، مانند پايۀ اول و دوم دورۀ ابتدايي، به اين ساحت‌ها ‌‌كم‌تر و در سال‌هاي پاياني اين دوره ‌‌بيش‌تر پرداخته شده است. ‌‌بيش‌ترين ميزان توجه در شش سال مربوط به «آشنايي با قهرمانان تاريخي ملي و مذهبي و احترام به نماد ملي» مربوط به ساحت تربيت سياسي با 37 مورد و ‌‌كم‌ترين توجه مربوط به دو ‌مولفۀ «حفظ اسرار ديگران» و «توانايي‌هاي زبان ملي، محلي، و جهاني» از ساحت تربيت اجتماعي با سه مورد بوده است.