بررسي تطبيقي ازخودبيگانگي از نظرگاه علامه محمدتقي جعفري و مارتين هايدگر

چکیده مقاله

توجه به مساله مرگِ اصالت و ازخودبيگانگي انسان، يكي از مهم‌ترين مسائلي است كه انسان معاصر با آن درگير است. غفلت از آن باعث‌‌‌ مي‌شود كه به تعبير هايدگر، كوير هر روز گسترده‌‌‌‌‌تر گشته و شكاف بين خودبودگي و ازخودبيگانگي غير قابل كنترل شود. در راستاي فهم و مواجهه منطقي با اين مساله، تحقيق حاضر به صورت تطبيقي به چيستي و چرايي از خودبيگانگي از نظرگاه دو متفكر برجسته جهان اسلام و غرب علامه محمدتقي جعفري و مارتين هايدگر پرداخته است. بررسي‌‌ها نشان ‌‌‌مي‌دهد كه علامه جعفري ازخودبيگانگي را به دو قسم مثبت و منفي تقسيم‌‌‌ مي‌كنند و ازخودبيگانگي مثبت را به معناي قرار گرفتن «خود» در مسير تحولات منطقي خويش‌‌‌ و ازخودبيگانگي منفي را به معناي توجه انحصاري به بعد حيواني و غفلت از مبدا و معاد‌‌‌ مي‌دانند و از نظرگاه هايدگر، از دست دادن درك خود از وجود و معنايِ جهانِ خود، واقع شدن تحت سيطره طرح‌هاي پيشيني، تبديل شدن به وجودِ دم دستي، عدم تلاش و جستجو براي پي بردن به معناي وجود و نيز تبديل شدن به موجودي ايستا و منفعل انسان را از مدارِ خودبودگيِ اصيل و حقيقي خارج و وارد فضايي‌‌‌ مي‌كند كه «ازخودبيگانگي» نام دارد.