مطالعه كارايي مدل بزنف در محيط‌هاي آموزشي با ارائه برنامه مدون كنترل چاقي و اثر آن بر ابعاد سلامت عمومي و اشتياق تحصيلي دانش‌آموزان

چکیده مقاله

زمينه و هدف: اضافه وزن و چاقي در ميان دانش‌آموزان تبديل به معضلي فراگير شده است كه به شدت ابعاد سلامتي دانش‌آموزان را به خطر انداخته است و متاسفانه هيچ كدام از برنامه‌هاي آموزش و پرورش نتوانسته است در برابر اين معضل موثر باشند. پژوهش حاضر با هدف ارزيابي و سنجش كارايي مدل بزنف در محيط‌هاي آموزشي با ارائه برنامه مدون كنترل چاقي و اثر آن بر ابعاد سلامت عمومي و اشتياق تحصيلي دانش‌آموزان مقطع ابتدايي شهرستان بوكان انجام شد.روش: پژوهش حاضر شبه‌تجربي با طرح پيش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه گواه بود. تمامي دانش‌آموزان پسر چاق و داري اضافه وزن (بر اساس شاخص توده بدني) مقطع ابتدايي شهرستان بوكان در سال تحصيلي 03-1402 جامعه پژوهش را تشكيل دادند كه از بين آنها 32 دانش‌آموز به صورت دردسترس و هدفمند به عنوان نمونه انتخاب شدند و در دو گروه آزمايش و گواه (هر گروه 16 نفر) جايدهي شدند. سپس پرسشنامه‌هاي سلامت عمومي )گلدبرگ و هيلر، 1979) و اشتياق تحصيلي (فردريكز و همكاران، 2004) در دو مرحله پيش‌آزمون و پس‌آزمون روي هر دو گروه آزمايش و گواه اجرا شد. پس از اجراي پيش‌آزمون، گروه آزمايش بسته جامع كنترل چاقي و اضافه وزن بر اساس مدل بزنف را دريافت كردند و گروه گواه آموزشي دريافت نكردند ولي به گروه گواه اطمينان داده شد كه بعد از اتمام پژوهش، خلاصه‌اي از برنامه مداخله‌اي را دريافت مي‌كنند. داده ها با استفاده از نرم‌افزار pls3.5 و روش آماري تحليل كواريانس تحليل شد.يافته ها: نتايج حاصل از تجزيه و تحليل داده‌ها، تفاوت معناداري ميان گروه آزمايش و گواه در متغير ابعاد اشتياق تحصيلي (رفتاري، عاطفي، و شناختي) و ابعاد سلامت عمومي (جسماني، رواني، و اجتماعي) را نشان داد (0.05>p). بدين معنا كه ابعاد سلامت عمومي و اشتياق تحصيلي دانش‌آموزان در گروه آزمايش بعد از انجام مداخله بهبود يافت.نتيجه گيري: بر اساس يافته‌هاي پژوهش مي‌توان نتيجه‌گيري كرد كه مدل بزنف با ايجاد تغيير رفتار در دانش‌آموزان چاق و داراي اضافه وزن باعث ارتقاي ابعاد سلامت عمومي و اشتياق تحصيلي شده است.