تغييرات اقليمي و كشاورزي در شهرستان نجف‌آباد: ارزيابي تاثيرات و راهبردهاي سازگاري

چکیده مقاله

بخش كشاورزي به دليل تعاملات گسترده‌اي كه با محيط دارد، بيشترين تاثير را از تغييرات اقليمي مي‌پذيرد و جوامع روستايي وابسته به فعاليت كشاورزي را با خطرات جدي تهديد مي‌شود. هدف پژوهش حاضر ارزيابي آثار تغييرات اقليمي بر كشاورزي و انتخاب راهبردهاي سازگاري در شهرستان نجف‌آباد است. روش تحقيق در اين پژوهش از نوع توصيفي- تحليلي است و داده‌ها به روش پيمايشي (پرسش‌نامه) تهيه شده است. جامعه آماري پژوهش حاضر كشاورزان شهرستان نجف‌آباد هستند. حجم نمونه 300 نفر كشاورز است كه از‌طريق فرمول كوكران و با روش نمونه‌گيري تصادفي ساده انتخاب شدند. ابزار اصلي پژوهش، پرسش‌نامه بوده كه روايي آن توسط اساتيد و صاحب‌نظران تاييد و پايايي آن با آلفاي كرونباخ (0.760) محاسبه شد. تجزيه‌وتحليل اطلاعات گردآوري‌شده با روش‌هاي آماري و نرم‌افزار spss انجام شد. نتايج تحقيق نشان داد كه كشاورزان نسبت به افزايش خشكسالي‌ها و كاهش بارش و گرم‌تر شدن هوا آگاهي دارند. حدود 51 درصد كشاورزان تنوع محصول را به‌عنوان يكي از راهبرد‌هاي سازگاري ترجيح مي‌دهند. تقريباً 53 درصد كشاورزان معتقدند استفاده از كودها شيميايي و سموم دفع آفات باعث افزايش ظرفيت سازگاري در برابر تغييرات اقليمي مي‌شود. همچنين 66 درصد كشاورزان سامانه‌هاي آبياري پيشرفته را براي مقابله با تغييرات اقليمي انتخاب كرده‌اند. نتايج رگرسيون لجستيك نشان داد متغيرهاي جنسيت، آگاهي از تغييرات اقليمي، اطلاعات دريافت شده از دفاتر خدمات ترويجي و سازگاري با تغييرات اقليمي نقش مهم و تعيين‌كننده در توليد محصولات كشاورزي دارند. سه مدل رگرسيوني (توليدات كشاورزي، بيكاري و كمبود مواد غذايي) تدوين شد كه همگي معني‌دار بودند.