تحليل شواهد تغييراقليم در سواحل جنوبي درياي خزر

چکیده مقاله

در اين پژوهش به منظور شناسايي مهمترين شواهد تغيير اقليم در سواحل جنوبي درياي خزر، تغييرات دما و بارش با استفاده از 20 شاخص طي دوره 1968- 2017 بررسي شد. نتايج نشان داد كه شدت بارش ها روند افزايشي معنادار، اما فراواني بارش ها روند كاهشي معنادار داشته است. عليرغم افزايش شدت بارش ها، به دليل كاهش شديد تعداد روزهاي بارش، كاهش طول دوره هاي مرطوب و افزايش طول دوره هاي خشك، مجموع بارش سالانه كاهش يافته است. از نظر فصلي، بهار خشك تر و تابستان مرطوب تر شده است. بررسي تغييرات دما نشان داد كه همه شاخص هاي فرين دما تغيير معنادار داشته اند. به طور متوسط، كمينه و بيشينه دماي سالانه به ترتيب در هر دهه 0.51 و 0.31 درجه سانتيگراد افزايش يافته است. فرواني روزها و شب هاي گرم به ترتيب در هر دهه %1.5 و %2.7 افزايش و برعكس فرواني روزها و شب هاي سرد در هر دهه %1.1 و %1.3 كاهش يافته است. در مجموع روند گرمايشي شب ها قوي تر از روزها بوده است. همچنين فراواني دوره هاي گرم در هر دهه 2.6 مورد افزايش و فرواني دوره هاي سرد 2.8 مورد كاهش يافته است. مقايسه نتايج اين پژوهش با يافته هاي مطالعات جهاني نشان داد كه روند افزايشي دما در سواحل جنوبي خزر با روندهاي مشاهده شده در مطالعات جهاني هماهنگ است، اما رخداد روند كاهشي بارش در ناحيه خزري بر خلاف مطالعات انجام گرفته در مقياس جهاني است كه افزايش بارش را به واسطه افزايش دما نشان مي دهند.