سنجش و تحليل ميزان برخورداري از شاخص‌هاي سلامت شهري مطالعه موردي: شهر زابل

چکیده مقاله

سلامت شهر در گروِ داشتن محيط سالم و بسترهاي مناسب اجتماعي، اقتصادي، فرهنگي، زيست‌محيطي، زيباشناختي، آموزشي، علمي، روان‌شناختي، بهداشتي، ورزشي و... است. يكي از مهم‌ترين شهرهاي شرقي ايران كه به نظر مي‌رسد از جهت شاخص‌هاي سلامت شهري، با مشكلات عديده‌اي مواجه مي‌باشد، شهر زابل است. ازاين‌رو، تحقيق حاضر با رويكرد تلفيقي (كتابخانه‌اي و پيمايشي) و ابزار پرسش‌نامه، به سنجش و تحليل ميزان برخورداري از شاخص‌هاي سلامت شهري در شهر زابل پرداخته است. باتوجه‌به تعدد محلات شهري، در اين پژوهش سه ناحيه از سه بافت (قديم، ميانه و جديد) به‌صورت هدف‌مند انتخاب گرديد تا وضعيت كنوني سه ناحيه شهري زابل (ناحيه دو، ناحيه سه و ناحيه پنج) را از نظر وضعيت استاندارد شهر سالم و ميزان برخورداري اين نواحي از شاخص‌هاي گزينش‌شده شهر سالم را بررسي و ارزيابي نمايد. وزن‌دهي به معيارهاي و زير معيارها بر اساس بررسي‌هاي پيمايشي و نظرسنجي صورت گرفت. در تجزيه‌وتحليل اطلاعات از مدل تحليل شبكه‌اي و نرم‌افزار super decisions استفاده شد. يافته‌هاي تحقيق نشان داد، ميزان برخورداري نواحي موردمطالعه در شاخص‌هاي شهر سالم مطابق با استاندارد نيست. همچنين ناحيه دو با وزن 0.528 در سطح برخوردار و در سطحي بالاتر از ديگر نواحي موردمطالعه قرار دارد. ناحيه سه با وزن نرمال 0.258 در رتبه دوم و در سطح نيمه برخوردار قرار گرفته و ناحيه پنج با امتياز نرمال 0.213 در رتبه سوم و در سطح كم‌برخوردار (محروم) قرار گرفت. بنابراين ميزان برخورداري نواحي موردمطالعه شهر زابل از شاخص‌هاي شهر سالم نيز، يكسان نيست.