شناسايي مهم‌ترين مسائل آموزشي معلمان و كاوش راهكارهايي براي آنها در اجراي برنامه‌هاي درسي دورۀ ابتدايي

چکیده مقاله

پژوهش حاضر در پي شناسايي مهم‌ترين مسائل آموزشي معلمان دورۀ ابتدايي در كلاسهاي تك‌پايه و يافتن راهكارهايي براي كاهش آنها در اجراي برنامه‌هاي درسي بوده است. به اين منظور طي دو مرحله با روش پژوهش پيمايشي و از طريق پرسشنامه باز-پاسخ و مصاحبه براي گردآوري اطلاعات تا رسيدن به اشباع نظري اقدام شده است. در مرحله اول نمونه‌اي هدفمند به تعداد 40 نفر براي تكميل پرسشنامه باز-پاسخ مشاركت داشتند. پس از تحليل محتواي اطلاعات به‌دست‌آمده، 16 مسئله شناسايي شد كه در ميان اين مسائل، دو مقولۀ «تراكم بالاي جمعيت كلاسها» و «عدم توجيه اوليا و نحوه مواجهه و مديريت انتظارات آنان» بالاترين فراواني را در ميان پاسخهاي شركت‌كنندگان داشتند. در مرحله دوم از طريق مصاحبه 16 نفر از صاحب‌نظران داراي مدارك تحصيلات تكميلي رشته‌ هاي علوم تربيتي و تجربه تدريس در دوره ابتدايي به ارائه راهكار پرداختند كه پس از تحليل محتوا و كدگذاري متون مصاحبه 104 راهكار جزئي و 43 راهكار كلي به‌عنوان يافته‌هاي پژوهش به دست آمد. روايي محتواي ابزار مصاحبه را صاحب‌نظران علوم تربيتي بررسي و تاييد كردند و براي اعتباريابي يافته‌ها از روش ارجاع مجدد نتايج تحليل به مشاركت‌كنندگان بهره گرفته‌شد. در اين راهكارها پيش‌بيني فرايند توانمندسازي معلمان، مديران، اوليا، بازنگري نظام ارزشيابي پيشرفت تحصيلي و بازسازماندهي فضاهاي آموزشي به چشم مي‌خورد. همچنين بررسي راهكارها نشان داد كه در صورت كاربست آنها همه عناصر برنامه درسي تحت تاثير قرار خواهند گرفت، اما عنصر«معلم» بيشترين تاثيرپذيري را خواهد داشت ضمن آنكه به‌منزلۀ عنصر بنيادي در كاهش مسائل نيز شناسايي‌شده است.