بازجست ماهيت جدل احسن فنّ مناظره در مقامات حميدي و آموزش غيرمستقيم سيرۀ عملي زندگي و نمود مستمر تربيتي آن

چکیده مقاله

زمينه و هدف: ماهيت جدلي مناظره، آموزش غيرمستقيم است كه به دليل شيوۀ خاص بيان و افزايش استدلال و تمثيل، هميشه در اذهان باقي ميماند. _x000D_ روش مطالعه: اين پژوهش با روش توصيفي-تحليلي و استشهادي به بررسي جايگاه فنّ مناظره در مقامات حميدي و آموزش غيرمستقيم آن در مسائل زندگي ميپردازد._x000D_ يافته ها: قاضي حميدالدين بلخي، آگاهانه از اين روش بهره گرفته تا به وسيلۀ آن، به بيان مسائل اخلاقي، علمي، مذهبي و... بپردازد. مناظرات مقامات حميدي، چشمگيريِ تقابل بين دو يا چند شخصيت است؛ نويسنده با شگرد و ابزارهاي سخنوري ميكوشد به جاي توصيف كردن شخصيتها و درازدامني سخن، آنها را با گفتار و كردارشان به مخاطب بشناساند. _x000D_ نتيجه گيري: طريقۀ نويسنده در بيان مناظره بر پرباري، استواري و گوارندگي لفظ و نازكي معني است و در ابداع انديشه و تعبير آن دقّتي خاص به كار ميبرد به طوري كه هر عبارت مناظره در قاب آرايش كلامي با هم ربط پيدا ميكنند و لطف و مناسبت لفظيِ كلام به سمت مناسبت مسائل زندگي سير ميكند و در مسير تربيت مخاطب گام برميدارد._x000D_