واکاوی دانش مهارت و نگرش دانش آموختگان دانشگاه فرهنگیان در زمینه حقوق شهروندی

چکیده مقاله

حقوق شهروندی، مجموعه‏ای از تکالیف اجتماعی و سیاسی افراد جامعه در قبال یکدیگر می‌باشد که در توسعه و رفاه اجتماعی همگان موثر است. دانشگاه و مدرسه، دو مرکز اساسی برای تربیت افراد در ابعاد مختلف وجودی انسان و از آن جمله بعد اجتماعی و سیاسی محسوب می‏شوند که تربیت شهروندی و آگاهی افراد از حقوق شهروندی خویش و دستیابی به مهارت‏های لازم برای حضور فعال و مشارکت‏جویانه در جامعه، از خلال این نوع تربیت می‏گذرد. هدف این پژوهش، واکاوی دانش، مهارت و نگرشِ دانش‏آموختگان دانشگاه فرهنگیان استان فارس در زمینه حقوق شهروندی بوده است. با توجه به ماهیت موضوع مورد مطالعه، رویکرد این پژوهش کیفی می‌باشد و از روش پدیدارشناسی استفاده شده است. مشارکت‌کنندگان در این پژوهش، 14 نفر از دانش‏آموختگان دانشگاه فرهنگیان سطح استان فارس بودند که در سال‌های 1395 و 1396 از دانشگاه‏ فرهنگیان فارغ‌التحصیل شده بودند و به شیوه هدفمند انتخاب شدند. داده‏های این پژوهش از طریق مصاحبه نیمه‏ساختاریافته عمیق و با رعایت قاعده اشباع نظری گردآوری شد. فعالیت افراد در امور اجتماعی و سیاسی، ملاک انتخاب مشارکت‏کنندگان بود. براساس یافته‌های پژوهش، 214 مفهوم اولیه به دست آمد که در 6 طبقه با عنوان مضمون اصلی دسته‏بندی شدند. مضامین مذبور عبارتند از: 1- فرصت‏های ناشی از شناخت حقوق شهروندی 2- آسیب‏های ناشی از عدم شناخت حقوق شهروندی 3- رشد خلاقیت و ابتکار 4- مهارت نقد و بررسی مسایل و رویارویی با چالش‏ها 5- عضویت در گروه‏ها و تشکل‏ها 6- مشارکت در امور سیاسی است که در سه مقوله دانش، مهارت و نگرشِ حقوق شهروندی قرار گرفتند. نتایج این پژوهش نشان داد که دانش‏آموختگان با وجود دانش و مهارت‏های قابل توجه در زمینه حقوق شهروندی، در نگرش سیاسی نیازمند بازبینی و رفع ابهامات هستند.