بررسی رابط× سبک فرزندپروری والدین و پیشرفت تحصیلی با میانجی گری عزت نفس دانش آموزان

چکیده مقاله

نتایج ارائه‌شده نشان‌دهندة رابطه معنا‌دار بین سبک فرزندپروری قاطع با پیشرفت تحصیلی است. با توجه به مثبت بودن ضریب مسیر میان سبک فرزندپروری قاطع و پیشرفت تحصیلی، این رابطه از نوع افزایشی (مستقیم) است. بدین معنا که با افزایش و بهبود در سبک فرزندپروری قاطع، پیشرفت تحصیلی افزایش پیدا می‌کند. همچنین نتایج حاکی از رابطة معنادار افزایشی (مستقیم) میان سبک فرزندپروری قاطع و عزت‌نفس بود، ارتباط شیوة فرزندپروری مقتدرانه والدین با افزایش پیشرفت تحصیلی و عزت‌نفس دانش‌‌‌‌آموزان تأیید می‌‌شود. با توجه به تأثیر سبک فرزندپروری مقتدارنه در پیشرفت تحصیلی و عزت‌نفس دانش‌‌آموزان، می‌‌توان گفت والدین مقتدر با برقرار ارتباط مطلوب با فرزندان خود و پیگیری درست و مناسب امور می‌‌توانند باعث افزایش عزت‌نفس‌ آنان شوند و این عزت‌نفس حس ارزشمندی را در فرزندان تقویت می‌کند و به آنها در جهت بهبود و افزایش عملکرد تحصیلی یاری می رساند و در نهایت منجر به پیشرفت تحصیلی می شود. 

تحلیل‌‌ها در پژوهش حاضر نشان داد فرزندپروری مقتدرانه با عزت‌نفس دانش‌‌آموزان رابطة مستقیم و معناداری دارد. در تبیین این بخش می‌‌توان گفت در خانواده‌‌هایی که والدین به روش اقتدار منطقی با فرزندان خود ارتباط دارند، افراد دوستانه به اظهار‌نظر می‌‌پردازند و دیگر اعضای خانواده نیز به گفته‌‌های آنان گوش فرا می‌‌دهند و این احساس خوب گفتن و جلب توجه نمودن، زمینه‌‌های عزت‌نفس را در تک‌تک اعضای خانواده فراهم می‌‌کند.

همچنین مطابق با نتایج با ایجاد سبک فرزندپروری استبدادی، پیشرفت تحصیلی و عزت‌نفس دانش‌آموزان کاهش پیدا می‌کند. 

سبک فرزندپروری مستبدانه شامل ایجاد محدودیت‌‌های زیاد در رفتار، گفتار و کردار فرزند در زمینه رعایت نظافت، مراقبت از وسایل، انجام تکالیف، خواندن دروس و غیره است. دانش‌‌آموزان با والدینی این‌‌چنینی، به انفعالی بودن گرایش بیشتری دارند و ممکن است سرکش و پرخاشگر شوند. سلطه‌جویی، کنترل زیاد و کناره‌‌‌‌گیری از خصوصیات دیگر والدین با سبک مستبدانه است و فرزندانشان نیز ناراحت، گوشه‌‌گیر و بی‌‌اعتماد می‌‌شوند. تمام این موارد می‌‌تواند سبب کاهش پیشرفت تحصیلی دانش‌‌آموزان شود. همچنین دانش‌‌آموزانی که والدین آن‌‌ها سبک مستبدانه دارند ظاهراً در حالت تسلیم و اطاعت از پدر و مادر به سر می‌‌برند ولی در واقع دچار هیجان و استرس هستند و اعتماد‌به‌نفس پایینی دارند و از قبول مسئولیت گریزان هستند در نتیجه این سبک فرزندپروری می‌‌تواند سبب کاهش اعتماد به نفس گردد.

نتایج ارائه‌شده نشان‌دهندة رابطه معنا‌دار بین سبک فرزندپروری قاطع با پیشرفت تحصیلی است. با توجه به مثبت بودن ضریب مسیر میان سبک فرزندپروری قاطع و پیشرفت تحصیلی، این رابطه از نوع افزایشی (مستقیم) است. بدین معنا که با افزایش و بهبود در سبک فرزندپروری قاطع، پیشرفت تحصیلی افزایش پیدا می‌کند. همچنین نتایج حاکی از رابطة معنادار افزایشی (مستقیم) میان سبک فرزندپروری قاطع و عزت‌نفس بود، ارتباط شیوة فرزندپروری مقتدرانه والدین با افزایش پیشرفت تحصیلی و عزت‌نفس دانش‌‌‌‌آموزان تأیید می‌‌شود. با توجه به تأثیر سبک فرزندپروری مقتدارنه در پیشرفت تحصیلی و عزت‌نفس دانش‌‌آموزان، می‌‌توان گفت والدین مقتدر با برقرار ارتباط مطلوب با فرزندان خود و پیگیری درست و مناسب امور می‌‌توانند باعث افزایش عزت‌نفس‌ آنان شوند و این عزت‌نفس حس ارزشمندی را در فرزندان تقویت می‌کند و به آنها در جهت بهبود و افزایش عملکرد تحصیلی یاری می رساند و در نهایت منجر به پیشرفت تحصیلی می شود. 

تحلیل‌‌ها در پژوهش حاضر نشان داد فرزندپروری مقتدرانه با عزت‌نفس دانش‌‌آموزان رابطة مستقیم و معناداری دارد. در تبیین این بخش می‌‌توان گفت در خانواده‌‌هایی که والدین به روش اقتدار منطقی با فرزندان خود ارتباط دارند، افراد دوستانه به اظهار‌نظر می‌‌پردازند و دیگر اعضای خانواده نیز به گفته‌‌های آنان گوش فرا می‌‌دهند و این احساس خوب گفتن و جلب توجه نمودن، زمینه‌‌های عزت‌نفس را در تک‌تک اعضای خانواده فراهم می‌‌کند.

همچنین مطابق با نتایج با ایجاد سبک فرزندپروری استبدادی، پیشرفت تحصیلی و عزت‌نفس دانش‌آموزان کاهش پیدا می‌کند. 

سبک فرزندپروری مستبدانه شامل ایجاد محدودیت‌‌های زیاد در رفتار، گفتار و کردار فرزند در زمینه رعایت نظافت، مراقبت از وسایل، انجام تکالیف، خواندن دروس و غیره است. دانش‌‌آموزان با والدینی این‌‌چنینی، به انفعالی بودن گرایش بیشتری دارند و ممکن است سرکش و پرخاشگر شوند. سلطه‌جویی، کنترل زیاد و کناره‌‌‌‌گیری از خصوصیات دیگر والدین با سبک مستبدانه است و فرزندانشان نیز ناراحت، گوشه‌‌گیر و بی‌‌اعتماد می‌‌شوند. تمام این موارد می‌‌تواند سبب کاهش پیشرفت تحصیلی دانش‌‌آموزان شود. همچنین دانش‌‌آموزانی که والدین آن‌‌ها سبک مستبدانه دارند ظاهراً در حالت تسلیم و اطاعت از پدر و مادر به سر می‌‌برند ولی در واقع دچار هیجان و استرس هستند و اعتماد‌به‌نفس پایینی دارند و از قبول مسئولیت گریزان هستند در نتیجه این سبک فرزندپروری می‌‌تواند سبب کاهش اعتماد به نفس گردد.