واكاوي تطبيقي تفسير واژه «رابطوا» از منظر علامه طباطبايي و مفسران معاصر اهل سنت

چکیده مقاله

توجه به خوانش اجتماعي آيات قرآن كريم و تاثير فراگير آن در جامعه اسلامي، از رويكردهاي اساسي برخي تفاسير معاصر در سده اخير است. پژوهش حاضر به روش تطبيقي و شيوه تحليلي توصيفي، ديدگاه تفسيري علامه طباطبايي و مفسران معاصر اهل سنت را درباره واژه «رابطوا» در آيه 200 سوره آل‌عمران از آيات مهم اجتماعي قرآن است، به بوته نقد و بررسي گذاشته‌است. به نظر معاصران اهل‏ سنت، «رابطوا» به معناي مطلق آمادگي نظامي؛ مرزداري زميني و فكري؛ رفت‌وآمد به مساجد و انتظار نماز پس از نماز‏ است؛ درحالي‌كه علامه طباطبايي، تحليلي اجتماعي از «رابطوا» ارائه نموده و اين واژه را به معناي مرابطه اسلامي و ارتباط تمامي افراد، در جميع شئون زندگي اجتماعي مي‏داند. ضرورت و سوال اصلي تحقيق آن است كه كدام‌يك از دو ديدگاه يادشده، به تبيين نقش اجتماعي اين آيه و به خصوص واژه «رابطوا» كمك مي‌كند؟ با تطبيق ديدگاه‌ها، ذكر روايات تفسيري انتظار نماز بعد از نماز و همچنين رفت‌وآمد به مساجد، بعنوان نقاط اشتراك و تحليل اجتماعي علامه درباره مرابطه اسلامي در مقابل تعيين مصاديق يادشده از سوي معاصران اهل سنت، نقطه افتراق نظر مفسران مذكور است. نتيجه آنكه بر اساس ديدگاه علامه طباطبايي و بررسي هم‌نشيني واژگان، بهترين تفسير، همان مرابطه اسلامي به معناي ارتباط امت اسلامي در جميع شئون زندگي اجتماعي است كه باستفاده از روايات در استنباطي بديع، بايد محور شكل‌گيري آن امامت و جايگاه تجلي آن مسجد باشد.